महत्त्वम् आध्यात्मिकरहस्यं च
आध्यात्मिकं महत्त्वं तात्त्विकभावः शाश्वतमूल्यानि च
रक्षाबन्धनं सनातनसंस्कृतेः पावनं पर्व वर्तते। अस्मिन् दिने भगिन्यः भ्रातॄणां दक्षिणहस्ते रक्षासूत्रं बद्ध्वा तेषां दीर्घायुष्याय यशसे मङ्गलाय च प्रार्थयन्ति। भ्रातरश्च भगिनीभ्यः उपहारं दत्त्वा आजन्म रक्षणस्य सङ्कल्पं कुर्वन्ति।
इदं पर्व धर्मस्य मर्यादायाः कर्तव्यस्य च रक्षणं सूचयति। भविष्यपुराणानुसारम् इन्द्राण्या शच्या देवराजाय इन्द्राय रक्षासूत्रं बद्धम्।
प्रमुखाः विधयः अनुष्ठानानि च
क्रमशः पूजाविधिः आचरणं च
- १चरणम् १
प्रातःकाले स्नात्वा इष्टदेवस्य श्रीगणेशस्य शिवस्य च पूजनम्।
- २चरणम् २
भद्राकालस्य सर्वथा त्यागं कृत्वा शुभमुहूर्ते रक्षासूत्रबन्धनम्।
- ३चरणम् ३
अपराह्णकाले प्रदोषकाले वा रक्षाबन्धनविधिः।
- ४चरणम् ४
पूजाथालिकायां रक्षासूत्रं कुङ्कुमम् अक्षतान् दीपं मिष्टान्नं च स्थापयित्वा भ्रातुः नीराजनम्।
- ५चरणम् ५
रक्षासूत्रं बद्ध्वा मिष्टान्नभोजनं भ्रात्रा उपहारप्रदानं च।
प्रधानदेवता पावनाश्च मन्त्राः
भगवान् श्रीकृष्णः देवी यमुना च • कल्याणकाराः वैदिकाः पौराणिकाश्च मन्त्राः
ॐ सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः । सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद्दुःखभाग्भवेत् ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ May all sentient beings be joyful. May all be free from illness and distress. May all behold what is auspicious and good. May none suffer. Om Peace, Peace, Peace!