शुक्लपक्षः चतुर्दशी • ९८% प्रकाशःवर्धमान-अर्धचन्द्रः
दैनिकपञ्चाङ्गम्

दैनिकपञ्चाङ्गम्, ४ आगस्ट २०२८

१४, श्रावणःशुक्लपक्षः, चतुर्दशी
२०८४ गुर्जरसंवत्सरः
४
आगस्ट २०२८
शुक्रवासरः
उत्सवाः व्रतानि च:श्रावण पूर्णिमाइष्टिरक्षाबन्धनम्चातुर्मास्यकालः∞योगः:प्रीतिः✦सर्वार्थसिद्धिः✦रवियोगःसिद्धयोगः

पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि

तिथिः

समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे
अग्रिमम्: पूर्णिमा

नक्षत्रम्

समाप्तिकालः ०७:२७ अपराह्णे
अग्रिमम्: श्रवणः

योगः

समाप्तिकालः ०४:१० अपराह्णे
अग्रिमम्: आयुष्मान्

करणम्

समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे
अग्रिमम्: विष्टिः (भद्रा)

वासरः

शुक्रवासरः
वासरः (शुक्रः)
ग्रहेशः: शुक्रः

२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)

स्थानीय-सौरदिवसः
०५:४७ पूर्वाह्णे (सूर्योदयः)१२:०००६:५३ अपराह्णे (सूर्यास्तः)००:०००५:४८ पूर्वाह्णे, अगस्त ५ (अग्रिमम् सूर्योदयः)
तिथिः
चतुर्दशी (समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे)
पूर्णिमा
नक्षत्रम्
उत्तराषाढा (समाप्तिकालः ०७:२७ अपराह्णे)
श्रवणः
योगः
प्रीतिः (समाप्तिकालः ०४:१० अपराह्णे)
आयुष्मान्
करणम्
वणिजः (समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे)
विष्टिः (भद्रा) (समाप्तिकालः १२:४३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५)
बवः

सूर्यः चन्द्रः च

सूर्यः

सूर्योदयः
०५:४७ पूर्वाह्णे
सूर्यास्तः
०६:५३ अपराह्णे
सूर्यराशिः: कर्कःदिनमानम्: १३ होरा ५ निमेषाःमध्याह्नः: १२:२० अपराह्णे

चन्द्रः

चन्द्रोदयः
०६:१४ अपराह्णे
चन्द्रास्तः
०५:३४ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
चन्द्रराशिः: मकरःरात्रिमानम्: १० होरा ५५ निमेषाः

विस्तृतपञ्चाङ्गम्

शुक्लपक्षः
तिथिः
चतुर्दशीसमाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे• अग्रिमम्: पूर्णिमा
प्रीतिःसमाप्तिकालः ०४:१० अपराह्णे• अग्रिमम्: आयुष्मान्
वासरः
शुक्रवासरः
मासः (अमान्तः)
श्रावणः
उत्तराषाढासमाप्तिकालः ०७:२७ अपराह्णे• अग्रिमम्: श्रवणः
करणम्
वणिजः(११:५१ पूर्वाह्णे)विष्टिः (भद्रा)(१२:४३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५)बवः(सम्पूर्ण रात्रिः)
पक्षः
शुक्लपक्षः(शुक्लपक्षः)
मासः (पूर्णिमान्तः)
श्रावणः

राशिनक्षत्रविवरणम्

सूर्य नक्षत्रम्: आश्लेषा (पादः १)
चन्द्रराशिः
मकरः(सम्पूर्ण रात्रिः पर्यन्तम्)→ कुम्भः (सम्पूर्ण रात्रिः तः)
सूर्यराशिः
कर्कः• निरयणपद्धतिः
सूर्य नक्षत्रम्
आश्लेषापादः १
नक्षत्र पादाः
उत्तराषाढा (पादः २)०६:१९ पूर्वाह्णेउत्तराषाढा (पादः ३)१२:५२ अपराह्णेउत्तराषाढा (पादः ४)०७:२७ अपराह्णेश्रवणः (पादः १)०२:०२ पूर्वाह्णे, अगस्त ५श्रवणः (पादः २)प्रवर्तते
सूर्यः भोगांशः: १०७.९१°चन्द्रः भोगांशः: २७३.०७°

चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः

वि.सं. २०८५ · शकः १९५०
विक्रमसंवत्सरः
शकसंवत्सरः
१९५०कीलकः
गौर्जराब्दः
प्रविष्टे / गते
२०(सौरमासदिनम्)
बृहस्पतिसंवत्
दुन्दुभिःपर्यन्तम् ०५:१६ अपराह्णे, बुधवासरः, १२ अप्रैल २०२८
आगामी संवत्
रुधिरोद्गारी(आगामी बृहस्पतिवर्षम्)
चान्द्रमासः
श्रावणः(पूर्णिमान्तः)
श्रावणः(अमान्तः)
संवत्सरचक्रम्
बार्हस्पत्यं ६०-वर्षीयं चक्रम्(उत्तर-दक्षिण-परम्परा)

शुभमुहूर्ताः

१६ मुहूर्ताः११ सक्रियम्
प्रमुखसौरमुहूर्ताः (८)८ सक्रियम्
  • ब्राह्म-मुहूर्तः
    ०४:२१ पूर्वाह्णे – ०५:०४ पूर्वाह्णे
  • प्रातःसन्ध्या
    ०४:४३ पूर्वाह्णे – ०५:४८ पूर्वाह्णे
  • ११:५४ पूर्वाह्णे – १२:४७ अपराह्णे
  • विजयमुहूर्तः
    ०२:३१ अपराह्णे – ०३:२४ अपराह्णे
  • गोधूलिमुहूर्तः
    ०६:५३ अपराह्णे – ०७:१५ अपराह्णे
  • सायंसन्ध्या
    ०६:५३ अपराह्णे – ०७:५९ अपराह्णे
  • अमृतकालः
    ०८:०६ पूर्वाह्णे – ०९:५१ पूर्वाह्णे
  • निशीथमुहूर्तः
    ११:५९ अपराह्णे – १२:४३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
शुभयोगाः (८)३ सक्रियम्
✨

शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।

अशुभकालाः

१९ कालाः९ सक्रियम्
प्रतिकूलकालाः दोषाश्च (१०)८ सक्रियम्
  • १०:४२ पूर्वाह्णे – १२:२१ अपराह्णे
  • यमगण्डः
    ०३:३७ अपराह्णे – ०५:१५ अपराह्णे
  • गुलिककालः
    ०७:२६ पूर्वाह्णे – ०९:०४ पूर्वाह्णे
  • दुर्मुहूर्तः
    ०८:२५ पूर्वाह्णे – ०९:१७ पूर्वाह्णे
  • वर्ज्यम्
    ११:५२ अपराह्णे – ०१:३८ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
  • बाणदोषः
    अग्निः
  • भद्रा (विष्टिः)
    ११:५१ पूर्वाह्णे – १२:४३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
  • विञ्चुडो
    न किमपि
  • पञ्चकम्
    न किमपि
  • १२:५२ अपराह्णे – ०९:१२ अपराह्णे
अशुभयोगाः (९)१ सक्रियम्
💡

पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।

ऋत्वयनविवरणम्

वर्षर्तुः
दृगयनम्
दक्षिणायनम्
दृग्ऋतुः
वर्षर्तुः
नेत्रम्
द्विनेत्रम् (अतिशुभम्)
वैदिकायानम्
दक्षिणायनम्
वैदिकर्तुः
वर्षर्तुः
जीवः
पूर्णजीवः (अतिशुभम्)

निवासशूलवासविचारः

पञ्चकरहितम्: शुभम्
चन्द्रनिवासः
दक्षिणदिक्(सम्पूर्ण रात्रिः पर्यन्तम्)→पश्चिमदिक्
अग्निवासः
पृथिव्याम् (शुभम्)(समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे)→आकाशे (वर्ज्यम्)
दिक्शूलम्
पश्चिमदिक्(यवान् भक्षयित्वा गच्छेत्)
शिववासः
भोजने(समाप्तिकालः ११:५१ पूर्वाह्णे)→श्मशाने
राहुवासः
आग्नेयदिक्
होमाहुतिः
चन्द्रः
कुम्भचक्रम्
पूर्व
पञ्चकरहितम्
शुभम्

मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)

राजा
चन्द्रः
मन्त्री
गुरुः
सेनापतिः
बुधः
सस्याधिपतिः
सूर्यः
धान्याधिपतिः
शुक्रः
धनाधिपतिः
शनिः
मेघाधिपतिः
बुधः
रसाधिपतिः
मङ्गलः
नीरसाधिपतिः
सूर्यः
फलाधिपतिः
बुधः

चन्द्रबलम्

६ शुभम् / अनुकूलम्१ अष्टमचन्द्रः (सावधानता)
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
अष्टमचन्द्रः (सावधानता)
शुभम् / अनुकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्

ताराबलम्

१५ शुभम् / अनुकूलम्१२ प्रतिकूलम्
विपत्प्रतिकूलम्
सम्पत्शुभम् / अनुकूलम्
जन्मप्रतिकूलम्
परममित्रशुभम् / अनुकूलम्
मित्रशुभम् / अनुकूलम्
निधनप्रतिकूलम्
साधनाशुभम् / अनुकूलम्
प्रत्यक्प्रतिकूलम्
क्षेमशुभम् / अनुकूलम्
विपत्प्रतिकूलम्

पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्

५ शुभम्८ वर्ज्यम्
०५:४७ पूर्वाह्णे – ०६:४५ पूर्वाह्णे
शुभपञ्चकम्
०६:४५ पूर्वाह्णे – ०८:५६ पूर्वाह्णे
मृत्युपञ्चकम्
०८:५६ पूर्वाह्णे – ११:०६ पूर्वाह्णे
अग्निपञ्चकम्
११:०६ पूर्वाह्णे – ०१:२० अपराह्णे
राजपञ्चकम्
०१:२० अपराह्णे – ०३:३६ अपराह्णे
चोरपञ्चकम्
०३:३६ अपराह्णे – ०५:४१ अपराह्णे
चोरपञ्चकम्
०५:४१ अपराह्णे – ०७:२८ अपराह्णे
शुभपञ्चकम्
०७:२८ अपराह्णे – ०९:०१ अपराह्णे
शुभपञ्चकम्
०९:०१ अपराह्णे – १०:३३ अपराह्णे
मृत्युपञ्चकम्
१०:३३ अपराह्णे – १२:१३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
रोगपञ्चकम्
१२:१३ पूर्वाह्णे – ०२:१२ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
मृत्युपञ्चकम्
०२:१२ पूर्वाह्णे – ०४:२५ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
अग्निपञ्चकम्
०४:२५ पूर्वाह्णे – ०५:४८ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
शुभपञ्चकम्
—
—

उदयलग्नसमयाः

12 राशयः
०५:४७ पूर्वाह्णे – ०६:४५ पूर्वाह्णे
०६:४५ पूर्वाह्णे – ०८:५६ पूर्वाह्णे
०८:५६ पूर्वाह्णे – ११:०६ पूर्वाह्णे
११:०६ पूर्वाह्णे – ०१:२० अपराह्णे
०१:२० अपराह्णे – ०३:३६ अपराह्णे
०३:३६ अपराह्णे – ०५:४१ अपराह्णे
०५:४१ अपराह्णे – ०७:२८ अपराह्णे
०७:२८ अपराह्णे – ०९:०१ अपराह्णे
०९:०१ अपराह्णे – १०:३३ अपराह्णे
१०:३३ अपराह्णे – १२:१३ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
१२:१३ पूर्वाह्णे – ०२:१२ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
०२:१२ पूर्वाह्णे – ०४:२५ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
०४:२५ पूर्वाह्णे – ०५:४८ पूर्वाह्णे, अगस्त ५
—
—

अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च

३ विभागाः • ९ मानानि
वैदिककालक्रमः
कलियुगवर्षम्
५१२९
कल्यहर्गणः
१८७३५२२
लाहिरी-अयनांशः
२४.२५५६१७°
खगोलीयगणना
जूलियन्-दिनम्
२४६१९८७
परिवर्तित-जूलियन्-दिनम्
६१९८७
राता-डाई
७४०५६३
राष्ट्रीयानि जूलियनतिथयश्च
राष्ट्रीय-दिनाङ्कः
१३ श्रावणः, १९५०
निरायण-दिनाङ्कः
१० भाद्रपदः, १९५०
जूलियन्-दिनाङ्कः
२२ जुलाई, २०२८ ख्रिस्ताब्दः

उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च

४ दैवतोत्सवाः व्रतानि च

श्रावण पूर्णिमा

मुख्यपर्व

श्रावणपूर्णिमायां भ्रातृभगिन्योः पावनस्नेहस्य रक्षणसङ्कल्पस्य च महापर्व।

उपास्यदेवता
भगवान् श्रीकृष्णः देवी यमुना च
माहात्म्यम्

इदं पर्व धर्मस्य मर्यादायाः कर्तव्यस्य च रक्षणं सूचयति। भविष्यपुराणानुसारम् इन्द्राण्या शच्या देवराजाय इन्द्राय रक्षासूत्रं बद्धम्।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातःकाले स्नात्वा इष्टदेवस्य श्रीगणेशस्य शिवस्य च पूजनम्।
  • ✦भद्राकालस्य सर्वथा त्यागं कृत्वा शुभमुहूर्ते रक्षासूत्रबन्धनम्।
  • ✦अपराह्णकाले प्रदोषकाले वा रक्षाबन्धनविधिः।
  • ✦पूजाथालिकायां रक्षासूत्रं कुङ्कुमम् अक्षतान् दीपं मिष्टान्नं च स्थापयित्वा भ्रातुः नीराजनम्।
  • ✦रक्षासूत्रं बद्ध्वा मिष्टान्नभोजनं भ्रात्रा उपहारप्रदानं च।

इष्टि

मुख्यपर्व

वैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं इष्टि पावनं पर्व।

उपास्यदेवता
सर्वे सनातनाः देवाः परमात्मा च
माहात्म्यम्

इष्टि पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
  • ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
  • ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
  • ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।

रक्षाबन्धनम्

मुख्यपर्व

श्रावणपूर्णिमायां भ्रातृभगिन्योः पावनस्नेहस्य रक्षणसङ्कल्पस्य च महापर्व।

उपास्यदेवता
भगवान् श्रीकृष्णः देवी यमुना च
माहात्म्यम्

इदं पर्व धर्मस्य मर्यादायाः कर्तव्यस्य च रक्षणं सूचयति। भविष्यपुराणानुसारम् इन्द्राण्या शच्या देवराजाय इन्द्राय रक्षासूत्रं बद्धम्।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातःकाले स्नात्वा इष्टदेवस्य श्रीगणेशस्य शिवस्य च पूजनम्।
  • ✦भद्राकालस्य सर्वथा त्यागं कृत्वा शुभमुहूर्ते रक्षासूत्रबन्धनम्।
  • ✦अपराह्णकाले प्रदोषकाले वा रक्षाबन्धनविधिः।
  • ✦पूजाथालिकायां रक्षासूत्रं कुङ्कुमम् अक्षतान् दीपं मिष्टान्नं च स्थापयित्वा भ्रातुः नीराजनम्।
  • ✦रक्षासूत्रं बद्ध्वा मिष्टान्नभोजनं भ्रात्रा उपहारप्रदानं च।

चातुर्मास्यकालः

मुख्यपर्व

वैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं चातुर्मास्यकालः पावनं पर्व।

उपास्यदेवता
सर्वे सनातनाः देवाः परमात्मा च
माहात्म्यम्

चातुर्मास्यकालः पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
  • ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
  • ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
  • ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।

पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च

५ अङ्गानि
पञ्चाङ्गं सनातनवैदिककालज्ञानस्य प्रामाणिकं शास्त्रमस्ति, यत् सूर्यचन्द्रयोः सूक्ष्मगतिम् आश्रित्य कालविभागान् प्रकटयति।

तिथिः

1

सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।

नक्षत्रम्

2

चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।

योगः

3

सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।

करणम्

4

तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।

वासरः

5

सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।