पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि
२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)
स्थानीय-सौरदिवसःसूर्यः चन्द्रः च
सूर्यः
चन्द्रः
विस्तृतपञ्चाङ्गम्
चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः
शुभमुहूर्ताः
- ब्राह्म-मुहूर्तः०४:१० पूर्वाह्णे – ०४:५२ पूर्वाह्णे
- प्रातःसन्ध्या०४:३१ पूर्वाह्णे – ०५:३५ पूर्वाह्णे
- ११:५२ पूर्वाह्णे – १२:४६ अपराह्णे
- विजयमुहूर्तः०२:३३ अपराह्णे – ०३:२७ अपराह्णे
- गोधूलिमुहूर्तः०७:०३ अपराह्णे – ०७:२४ अपराह्णे
- सायंसन्ध्या०७:०३ अपराह्णे – ०८:०६ अपराह्णे
- अमृतकालः१०:५३ अपराह्णे – १२:२७ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- निशीथमुहूर्तः११:५८ अपराह्णे – १२:४० पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- न किमपि
- न किमपि
- ०५:३४ पूर्वाह्णे – ०७:५२ पूर्वाह्णे
- न किमपि
- न किमपि
- १२:०४ पूर्वाह्णे – ०५:३४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- ०५:३४ पूर्वाह्णे – ०७:५२ पूर्वाह्णे
- न किमपि
शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।
अशुभकालाः
- ०५:२२ अपराह्णे – ०७:०३ अपराह्णे
- यमगण्डः१२:१९ अपराह्णे – ०२:०० अपराह्णे
- गुलिककालः०३:४१ अपराह्णे – ०५:२२ अपराह्णे
- दुर्मुहूर्तः०५:१५ अपराह्णे – ०६:०९ अपराह्णे
- वर्ज्यम्०१:२४ अपराह्णे – ०२:५९ अपराह्णे
- बाणदोषःमृत्युः
- भद्रा (विष्टिः)१२:३६ अपराह्णे – १२:०४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- विञ्चुडो०१:३६ पूर्वाह्णे – ०५:३४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- पञ्चकम्न किमपि
- न किमपि
- ०५:३४ पूर्वाह्णे – ०७:५२ पूर्वाह्णे
- १२:०४ पूर्वाह्णे – ०५:३४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- १२:०४ पूर्वाह्णे – ०५:३४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- न किमपि
- १२:०४ पूर्वाह्णे – ०५:३४ पूर्वाह्णे, जुलाई ३
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।
ऋत्वयनविवरणम्
निवासशूलवासविचारः
मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)
चन्द्रबलम्
पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्
उदयलग्नसमयाः
अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च
उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च
अषाढ एकादशी
एकादशीसर्वपापविनाशाय, वैकुण्ठप्राप्तये च श्रीहरये समर्पितं Ashadha Ekadashi पुण्यव्रतम्।
Ashadha Ekadashi व्रतस्य महत्त्वम्: १. पापनाशः - सर्वदुरितानां क्षयो भवति। २. इन्द्रियनिग्रहः - चित्तशुद्धिः भगवद्भक्तिश्च वर्धते। ३. वैकुण्ठनिवासः - अन्ते विष्णोः परमपदं लभते।
- ✦अन्नादिकं सर्वं वर्जयेत्। केवलं फलाहारं पयो वा गृह्णीयात्।
- ✦तुळसीदलैः पीतपुष्पैश्च विष्णोः पूजनं कुर्यात्।
- ✦विष्णुसहस्रनामस्तोत्रस्य गीतायाश्च पाठं कुर्यात्।
- ✦द्वादश्यां प्रातःकाले विहितमुहूर्ते पारणं कुर्यात्।
देवशयनी-एकादशी
एकादशीसर्वपापविनाशाय, वैकुण्ठप्राप्तये च श्रीहरये समर्पितं देवशयनी-एकादशी पुण्यव्रतम्।
देवशयनी-एकादशी व्रतस्य महत्त्वम्: १. पापनाशः - सर्वदुरितानां क्षयो भवति। २. इन्द्रियनिग्रहः - चित्तशुद्धिः भगवद्भक्तिश्च वर्धते। ३. वैकुण्ठनिवासः - अन्ते विष्णोः परमपदं लभते।
- ✦अन्नादिकं सर्वं वर्जयेत्। केवलं फलाहारं पयो वा गृह्णीयात्।
- ✦तुळसीदलैः पीतपुष्पैश्च विष्णोः पूजनं कुर्यात्।
- ✦विष्णुसहस्रनामस्तोत्रस्य गीतायाश्च पाठं कुर्यात्।
- ✦द्वादश्यां प्रातःकाले विहितमुहूर्ते पारणं कुर्यात्।
पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च
तिथिः
1सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।
नक्षत्रम्
2चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।
योगः
3सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।
करणम्
4तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।
वासरः
5सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।