शुक्लपक्षः चतुर्दशी • ९८% प्रकाशःवर्धमान-अर्धचन्द्रः
दैनिकपञ्चाङ्गम्

दैनिकपञ्चाङ्गम्, २३ દિસમ્બર २०२६

१४, मार्गशीर्षःशुक्लपक्षः, चतुर्दशी
२०८३ गुर्जरसंवत्सरः
२३
દિસમ્બર २०२६
बुधवासरः
उत्सवाः व्रतानि च:दत्तात्रेयजयन्ती / मार्गशीर्षपूर्णिमाइष्टि∞योगः:शुभः✦सर्वार्थसिद्धिः✦रवियोगःसिद्धयोगः

पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि

तिथिः

समाप्तिकालः १०:४७ पूर्वाह्णे
अग्रिमम्: पूर्णिमा

नक्षत्रम्

समाप्तिकालः ०७:५६ पूर्वाह्णे
अग्रिमम्: मृगशीर्षम्

योगः

समाप्तिकालः ०५:१४ अपराह्णे
अग्रिमम्: शुक्लः

करणम्

समाप्तिकालः १०:४७ पूर्वाह्णे
अग्रिमम्: विष्टिः (भद्रा)

वासरः

बुधवासरः
वासरः (बुधः)
ग्रहेशः: बुधः

२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)

स्थानीय-सौरदिवसः
०६:५१ पूर्वाह्णे (सूर्योदयः)१२:०००५:३५ अपराह्णे (सूर्यास्तः)००:०००६:५२ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४ (अग्रिमम् सूर्योदयः)
तिथिः
चतुर्दशी (१०:४७ पूर्वाह्णे)
पूर्णिमा
नक्षत्रम्
रोहिणी
मृगशीर्षम्
योगः
शुभः (समाप्तिकालः ०५:१४ अपराह्णे)
शुक्लः
करणम्
वणिजः (१०:४७ पूर्वाह्णे)
विष्टिः (भद्रा) (समाप्तिकालः ०८:५३ अपराह्णे)
बवः

सूर्यः चन्द्रः च

सूर्यः

सूर्योदयः
०६:५१ पूर्वाह्णे
सूर्यास्तः
०५:३५ अपराह्णे
सूर्यराशिः: धनुःदिनमानम्: १० होरा ४४ निमेषाःमध्याह्नः: १२:१३ अपराह्णे

चन्द्रः

चन्द्रोदयः
०४:४५ अपराह्णे
चन्द्रास्तः
None
चन्द्रराशिः: वृषभःरात्रिमानम्: १३ होरा १६ निमेषाः

विस्तृतपञ्चाङ्गम्

शुक्लपक्षः
तिथिः
चतुर्दशीसमाप्तिकालः १०:४७ पूर्वाह्णे• अग्रिमम्: पूर्णिमा
शुभःसमाप्तिकालः ०५:१४ अपराह्णे• अग्रिमम्: शुक्लः
वासरः
बुधवासरः
मासः (अमान्तः)
मार्गशीर्षः
रोहिणीसमाप्तिकालः ०७:५६ पूर्वाह्णे• अग्रिमम्: मृगशीर्षम्
करणम्
वणिजः(१०:४७ पूर्वाह्णे)विष्टिः (भद्रा)(०८:५३ अपराह्णे)बवः(सम्पूर्ण रात्रिः)
पक्षः
शुक्लपक्षः(शुक्लपक्षः)
मासः (पूर्णिमान्तः)
मार्गशीर्षः

राशिनक्षत्रविवरणम्

सूर्य नक्षत्रम्: मूलम् (पादः ३)
चन्द्रराशिः
वृषभः(०६:२५ अपराह्णे पर्यन्तम्)→ मिथुनम् (०६:२५ अपराह्णे तः)
सूर्यराशिः
धनुः• निरयणपद्धतिः
सूर्य नक्षत्रम्
मूलम्पादः ३
नक्षत्र पादाः
रोहिणी (पादः ४)०७:५६ पूर्वाह्णेमृगशीर्षम् (पादः १)०१:११ अपराह्णेमृगशीर्षम् (पादः २)०६:२५ अपराह्णेमृगशीर्षम् (पादः ३)११:३९ अपराह्णेमृगशीर्षम् (पादः ४)०४:५२ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४आर्द्रा (पादः १)प्रवर्तते
सूर्यः भोगांशः: २४६.९८°चन्द्रः भोगांशः: ५२.६५°

चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः

वि.सं. २०८३ · शकः १९४८
विक्रमसंवत्सरः
शकसंवत्सरः
१९४८पराभवः
गौर्जराब्दः
प्रविष्टे / गते
८(सौरमासदिनम्)
बृहस्पतिसंवत्
रौद्रःपर्यन्तम् ०३:४२ अपराह्णे, मङ्गलवासरः, २१ अप्रैल २०२६
आगामी संवत्
दुर्मतिः(आगामी बृहस्पतिवर्षम्)
चान्द्रमासः
मार्गशीर्षः(पूर्णिमान्तः)
मार्गशीर्षः(अमान्तः)
संवत्सरचक्रम्
बार्हस्पत्यं ६०-वर्षीयं चक्रम्(उत्तर-दक्षिण-परम्परा)

शुभमुहूर्ताः

१६ मुहूर्ताः१० सक्रियम्
प्रमुखसौरमुहूर्ताः (८)७ सक्रियम्
  • ब्राह्म-मुहूर्तः
    ०५:०५ पूर्वाह्णे – ०५:५८ पूर्वाह्णे
  • प्रातःसन्ध्या
    ०५:३२ पूर्वाह्णे – ०६:५२ पूर्वाह्णे
  • न किमपि
  • विजयमुहूर्तः
    ०२:०१ अपराह्णे – ०२:४४ अपराह्णे
  • गोधूलिमुहूर्तः
    ०५:३६ अपराह्णे – ०६:०२ अपराह्णे
  • सायंसन्ध्या
    ०५:३६ अपराह्णे – ०६:५५ अपराह्णे
  • अमृतकालः
    ०२:४७ पूर्वाह्णे – ०४:१० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
  • निशीथमुहूर्तः
    ११:४७ अपराह्णे – १२:४० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
शुभयोगाः (८)३ सक्रियम्
✨

शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।

अशुभकालाः

१९ कालाः८ सक्रियम्
प्रतिकूलकालाः दोषाश्च (१०)८ सक्रियम्
  • १२:१४ अपराह्णे – ०१:३४ अपराह्णे
  • यमगण्डः
    ०८:१२ पूर्वाह्णे – ०९:३३ पूर्वाह्णे
  • गुलिककालः
    १०:५३ पूर्वाह्णे – १२:१४ अपराह्णे
  • दुर्मुहूर्तः
    ११:५२ पूर्वाह्णे – १२:३५ अपराह्णे
  • वर्ज्यम्
    १२:४९ अपराह्णे – ०२:१३ अपराह्णे
  • बाणदोषः
    रोगः
  • भद्रा (विष्टिः)
    १०:४७ पूर्वाह्णे – ०८:५३ अपराह्णे
  • विञ्चुडो
    न किमपि
  • पञ्चकम्
    न किमपि
  • ०६:५१ पूर्वाह्णे – ०७:५६ पूर्वाह्णे, ०४:५२ पूर्वाह्णे – ०६:५२ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
अशुभयोगाः (९)० सक्रियम्
💡

पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।

ऋत्वयनविवरणम्

Hemant
दृगयनम्
उत्तरायणम्
दृग्ऋतुः
Hemant
नेत्रम्
द्विनेत्रम् (अतिशुभम्)
वैदिकायानम्
दक्षिणायनम्
वैदिकर्तुः
Hemant
जीवः
पूर्णजीवः (अतिशुभम्)

निवासशूलवासविचारः

पञ्चकरहितम्: शुभम्
चन्द्रनिवासः
दक्षिणदिक्(०६:२५ अपराह्णे पर्यन्तम्)→पश्चिमदिक्
अग्निवासः
आकाशे (वर्ज्यम्)(समाप्तिकालः १०:४७ पूर्वाह्णे)→पाताले (वर्ज्यम्)
दिक्शूलम्
उत्तरदिक्(गुडं भक्षयित्वा गच्छेत्)
शिववासः
भोजने(समाप्तिकालः १०:४७ पूर्वाह्णे)→श्मशाने
राहुवासः
नैर्ऋतदिक्
होमाहुतिः
चन्द्रः
कुम्भचक्रम्
पश्चिम
पञ्चकरहितम्
शुभम्

मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)

राजा
गुरुः
मन्त्री
मङ्गलः
सेनापतिः
चन्द्रः
सस्याधिपतिः
गुरुः
धान्याधिपतिः
बुधः
धनाधिपतिः
गुरुः
मेघाधिपतिः
चन्द्रः
रसाधिपतिः
शनिः
नीरसाधिपतिः
गुरुः
फलाधिपतिः
चन्द्रः

चन्द्रबलम्

६ शुभम् / अनुकूलम्१ अष्टमचन्द्रः (सावधानता)
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
अष्टमचन्द्रः (सावधानता)
शुभम् / अनुकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्
प्रतिकूलम्
प्रतिकूलम्
शुभम् / अनुकूलम्

ताराबलम्

१५ शुभम् / अनुकूलम्१२ प्रतिकूलम्
क्षेमशुभम् / अनुकूलम्
विपत्प्रतिकूलम्
सम्पत्शुभम् / अनुकूलम्
जन्मप्रतिकूलम्
परममित्रशुभम् / अनुकूलम्
मित्रशुभम् / अनुकूलम्
निधनप्रतिकूलम्
साधनाशुभम् / अनुकूलम्
प्रत्यक्प्रतिकूलम्
क्षेमशुभम् / अनुकूलम्

पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्

६ शुभम्७ वर्ज्यम्
०६:५१ पूर्वाह्णे – ०८:२९ पूर्वाह्णे
राजपञ्चकम्
०८:२९ पूर्वाह्णे – १०:१६ पूर्वाह्णे
चोरपञ्चकम्
१०:१६ पूर्वाह्णे – ११:४९ पूर्वाह्णे
रोगपञ्चकम्
११:४९ पूर्वाह्णे – ०१:२१ अपराह्णे
शुभपञ्चकम्
०१:२१ अपराह्णे – ०३:०१ अपराह्णे
शुभपञ्चकम्
०३:०१ अपराह्णे – ०५:०० अपराह्णे
रोगपञ्चकम्
०५:०० अपराह्णे – ०७:१३ अपराह्णे
शुभपञ्चकम्
०७:१३ अपराह्णे – ०९:२९ अपराह्णे
मृत्युपञ्चकम्
०९:२९ अपराह्णे – ११:४० अपराह्णे
अग्निपञ्चकम्
११:४० अपराह्णे – ०१:५० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
राजपञ्चकम्
०१:५० पूर्वाह्णे – ०४:०४ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
शुभपञ्चकम्
०४:०४ पूर्वाह्णे – ०६:२० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
रोगपञ्चकम्
०६:२० पूर्वाह्णे – ०६:५२ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
रोगपञ्चकम्
—
—

उदयलग्नसमयाः

12 राशयः
०६:५१ पूर्वाह्णे – ०८:२९ पूर्वाह्णे
०८:२९ पूर्वाह्णे – १०:१६ पूर्वाह्णे
१०:१६ पूर्वाह्णे – ११:४९ पूर्वाह्णे
११:४९ पूर्वाह्णे – ०१:२१ अपराह्णे
०१:२१ अपराह्णे – ०३:०१ अपराह्णे
०३:०१ अपराह्णे – ०५:०० अपराह्णे
०५:०० अपराह्णे – ०७:१३ अपराह्णे
०७:१३ अपराह्णे – ०९:२९ अपराह्णे
०९:२९ अपराह्णे – ११:४० अपराह्णे
११:४० अपराह्णे – ०१:५० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
०१:५० पूर्वाह्णे – ०४:०४ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
०४:०४ पूर्वाह्णे – ०६:२० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
०६:२० पूर्वाह्णे – ०६:५२ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
—
—

अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च

३ विभागाः • ९ मानानि
वैदिककालक्रमः
कलियुगवर्षम्
५१२७
कल्यहर्गणः
१८७२९३२
लाहिरी-अयनांशः
२४.२३३०६४°
खगोलीयगणना
जूलियन्-दिनम्
२४६१३९७
परिवर्तित-जूलियन्-दिनम्
६१३९७
राता-डाई
७३९९७३
राष्ट्रीयानि जूलियनतिथयश्च
राष्ट्रीय-दिनाङ्कः
२ पौषः, १९४८
निरायण-दिनाङ्कः
१० भाद्रपदः, १९४८
जूलियन्-दिनाङ्कः
१० दिसंबर, २०२६ ख्रिस्ताब्दः

उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च

२ दैवतोत्सवाः व्रतानि च

दत्तात्रेयजयन्ती / मार्गशीर्षपूर्णिमा

मुख्यपर्व

वैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं दत्तात्रेयजयन्ती / मार्गशीर्षपूर्णिमा पावनं पर्व।

उपास्यदेवता
सर्वे सनातनाः देवाः परमात्मा च
माहात्म्यम्

दत्तात्रेयजयन्ती / मार्गशीर्षपूर्णिमा पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
  • ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
  • ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
  • ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।

इष्टि

मुख्यपर्व

वैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं इष्टि पावनं पर्व।

उपास्यदेवता
सर्वे सनातनाः देवाः परमात्मा च
माहात्म्यम्

इष्टि पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।

पूजाविधिः नियमाश्च
  • ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
  • ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
  • ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
  • ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।

पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च

५ अङ्गानि
पञ्चाङ्गं सनातनवैदिककालज्ञानस्य प्रामाणिकं शास्त्रमस्ति, यत् सूर्यचन्द्रयोः सूक्ष्मगतिम् आश्रित्य कालविभागान् प्रकटयति।

तिथिः

1

सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।

नक्षत्रम्

2

चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।

योगः

3

सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।

करणम्

4

तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।

वासरः

5

सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।