అధ్యాయం 9: శుక్రవార వ్రత కథ

భగవాన శంకర నే సనత్కుమార సే కహా అబ మైం తుమ్హేం శుక్రవార కీ కథా కహతా హూఁ జిసే సునకర ప్రాణీ సమస్త విపత్తియోం సే ఛూట జాతా హై। పాండవ వంశ మేం ఏక రాజా థా జిసకా నామ సుశీల థా। ఉసకే యహాఁ కోఈ సన్తాన నహీం థీ। ఉసకీ పత్నీ కా నామ సుకేశీ థా। పుత్ర న హోనే కే కారణ వహ ఉదాస రహనే లగీ। రానీ స్త్రీ స్వభావ కే కారణ హర మహీనే కపడ़ోం కో అపనే పేట పర బాఁధకర పేట కీ వృద్ధి కరతీ రహీ। ఇస ప్రకార సాహస కే కారణ, స్వ ప్రసూతి కే అనుసార సుకేశీ కిసీ గర్భవతీ స్త్రీ కో ఖోజతీ రహీ। సంయోగవశ ఉసనే గర్భవతీ పురోహిత కీ పత్నీ కో దేఖా। కపటీ రానీ నే ప్రసవ కే సమయ మేం దాఈ కా కార్య కరనే వాలీ అన్య కిసీ స్త్రీ కో ఇస కామ కే లియే నియుక్త కియా। ఉస దాఈ కో ఏకాన్త మేం బహుత సా ధన దియా ఔర అపనే గర్భ కే అనుకరణ కీ సబ బాతేం కహ సునాఈ। పురోహిత కీ పత్నీ కా ప్రసవ కా సమయ నజదీక ఆయా। యహ సున ఉసీ తరహ దాఈ నే భీ అపనే వచన కా పాలన కియా। పురోహిత కీ పత్నీ దాఈ కీ బాత నహీం జానతీ థీ। అతః వహ దాఈ కీ బాతోం కా పాలన కరతీ థీ। దాఈ నే పురోహిత కీ స్త్రీ కే నేత్రోం పర పట్టీ బాఁధ దీ ఔర ఉసకే ఉత్పన్న హుఏ పుత్ర కో రానీ కే పాస భేజ దియా। ఇస ప్రకార రానీ కే పాస ఉస పురోహితానీ కే పుత్ర కే పహుఁచ జానే కీ కిసీ కో కానో-కాన ఖబర న హుఈ। ఇస నాటక కో కోఈ న జాన సకా। రానీ నే అపనీ దాసియోం ద్వారా రాజా కో ఖబర కరా దీ కి ఉనకే యహాఁ లడ़కా పైదా హుఆ హై। ఉధర దాఈ నే పురోహితానీ కే నేత్రోం సే పట్టీ ఖోల దీ। వహ అపనే సాథ మాంస కీ ఏక పిణ్డీ లాఈ థీ। దాఈ నే పురోహితానీ కో వహ మాంస కీ పిణ్డీ దిఖాతే హుఏ కహా, "యహ అనిష్ట హుఆ హై। అపనే పతి సే ఇసకీ శాన్తి కరవానా। పుత్ర నహీం హుఆ తో న సహీ తుమ్హారే ప్రాణ తో బచ గయే।"

పురోహిత కీ స్త్రీ సోచనే లగీ- కహీ దాఈ నే మేరే సాథ కపట తో నహీం కియా?

రాజా నే జబ పుత్ర ఉత్పన్న హోనే కీ బాత సునీ తో జాతకర్మ ఆది కరకే బ్రాహ్మణోం కో గజ, అశ్వ, రథ ఆది దాన మేం దియే। జో బన్దీ బన్దీఖానే మేం బన్ద థే సబకో ఛోడ़ దియా। రాజా నే ఉసకా నామ ప్రియవ్రత రఖా।

శ్రావణ మాస ప్రారమ్భ హోనే పర పురోహిత కీ స్త్రీ నే శుక్రవార కే దిన భక్తి ద్వారా "జీవన్తికా" కీ పూజా అర్చనా కీ। దీవార పర బహుత సే లడ़కోం కే సహిత జీవన్తికా కీ తస్వీర బనాఈ। ఔర పాఁచ దీపక జలాకర పుష్ప మాలా సే పూజా అర్చనా కీ। గేహూఁ కే ఆటే కే దీపక బనాకర జలాతీ ఔర స్వయం భీ గేహూం కే ఆటే కో శుద్ధ ఘీ మేం పకాకర భోజన కరతీ। భోజన కే పశ్చాత్ జీవన్తికా సే ప్రార్థనా కరతీ జహాఁ పర భీ మేరా పుత్ర హో, ఉసే సురక్షిత రఖనా। ఇస ప్రకార ప్రార్థనా కరనే కే పశ్చాత్ వహ కథా సునతీ ఔర యథా విధి నమస్కార కరతీ।

జీవన్తికా కే ప్రసాద సే వహ బాలక రాజా కే యహాఁ చాఁద కీ తరహ బఢ़నే లగా ఔర జీవన్తికా ఉసకీ రాత-దిన రక్షా కరనే లగీ। కుఛ సమయ బాద రాజా కా స్వర్గవాస హో గయా। పితృభక్త పుత్ర నే పితా కీ పారలౌకిక క్రియా సమ్పన్న కరాఈ। ఇసకే బాద మంత్రిమండల నే ఉసకో రాజసింహాసన పర బైఠా దియా। ఉసనే కుఛ కాల తక రాజ్య కా శాసన భలీ-భాఁతి కియా। ఇసకే బాద వహ రాజ్య కా భార మంత్రియోం కో సౌంప కర పితృ ఋణ సే ముక్తి పానే కే లిఏ "గయాజీ" కో రవానా హో గయా। ఉసనే యహ యాత్రా కార్పటిక వేష మేం కీ। రాస్తే మేం వహ కిసీ గృహస్థీ కే ఘర పర ఠహరా। ఉస గృహస్థీ కే యహాఁ పుత్ర హుఆ థా। ఇససే పహలే కే పాఁచ పుత్రోం కో షష్ఠీ దేవీ నే మార డాలా థా పరన్తు ఇస బాలక కో షష్టీ దేవీ నహీం మార సకీ। రాజా కే వహాఁ రహనే కే కారణ జీవన్తికా దేవీ ఉసకీ రక్షా కర రహీ థీ। గృహస్థ నే జబ అపనే లడ़కే కో జీవిత అవస్థా మేం దేఖా తో ఉసకో పక్కా విశ్వాస హో గయా కి యహ బాలక అతిథి (రాజా) కే కారణ హీ జీవిత హై। ఉసనే రాజా సే ఏక దిన ఘర పర ఠహరనే కీ కృపా కీ క్యోంకి ఆపకీ కృపా సే హీ మేరా యహ ఛఠా పుత్ర జీవిత హై।

గృహస్థ కే ప్రార్థనా పర రాజా ఏక దిన కే లిఏ ఉనకే యహాఁ రుక గయా। ఫిర వహ గయాజీ చలా గయా ఔర వహాఁ పిణ్డ దేనే లగా। పిణ్డ దేతే సమయ ఉసే బడ़ా ఆశ్చర్య హుఆ। ఉసనే దేఖా కి పిణ్డ కో గ్రహణ కరనే కే లిఏ దో హాథ బాహర నికలే హైం। ఏక విద్వాన బ్రాహ్మణ సే ఉసనే పూఛా యహ సబ క్యా మామలా హై? బ్రాహ్మణ బోలా, యే దోనోం హాథ తుమ్హారే పితా కే హైం। ఘర జాకర అపనీ మాతా సే పూఛనా కి ఐసా క్యోం హుఆ? తుమ్హారీ మాతా హీ బతాయేగీ।

లౌటతే సమయ రాజా ఫిర ఉసీ గృహస్థీ కే యహాఁ ఠహరా। ఉసకే యహాఁ అబ దూసరా పుత్ర పైదా హుఆ థా జో కేవల సాత దిన కా థా। ఇస లడ़కే కో లేనే జబ షష్ఠీ దేవీ ఆఈ తో జీవన్తికా దేవీ నే ఉసే బాలక కో నహీం లే జానే దియా। షష్ఠీ దేవీ నే జీవన్తికా దేవీ సే పూఛా ఆప ఇన లడ़కోం కో క్యోం బచా రహీ హైం? ఇసకీ మాఁ నే కౌన సా వ్రత కియా హై జో దిన రాత ఆప ఇసకీ రక్షా కరతీ హై?

రాజా భీ ఉస సమయ జాగ రహా థా। వహ దోనోం దేవియోం కీ బాత సున రహా థా। వహ నీంద కా బహానా కరకే పడ़ా రహా। జీవన్తికా బోలీ, "ఇనకే యహాఁ జో అతిథి ఠహరా హుఆ హై ఉసకీ మాఁ శ్రావణ కే మహీనే మేం శుక్రవార కే దిన మేరా పూజన తథా వ్రత నియమానుసార కరతీ హై। వహ నియమ క్యా హై ఔర కిస ప్రకార కియా జాతా హై వహ సబ తుమ్హేం బతాతీ హూఁ।"

ఇసకీ (రాజా) మాఁ ఉస దిన హరే రంగ కే వస్త్ర ఔర హరే రంగ కీ చూడ़ియాఁ నహీం పహనతీ। చావల కే ధోవన (మాండ) కో కభీ నహీం లాఁఘతీ। హరే పత్తోం కే మండప కే నీచే నహీం జాతీ। హరే రంగ కీ సాగ-సబ్జీ నహీం ఖాతీ। యహ సబ కుఛ వహ మేరే లిఏ హీ కరతీ హై। ఇసీలియే మైం ఉసకీ తథా ఉసకే పుత్ర కీ రక్షా కరతీ హూఁ।

షష్ఠీ దేవీ ఔర జీవన్తికా దేవీ కా వార్త్తాలాప సునకర రాజా సుబహ ఉఠకర అపనే రాజ్య మేం ఆయా। రాజా నే అపనీ మాతా సే పూఛా, "హే మాతా! ఆప జీవన్తికా కా వ్రత కరతీ హైం తో ఉసకీ విధి క్యా హై? రాజా కీ మాతా నే ఉత్తర దియా, "మైం జీవన్తికా కా వ్రత నహీం కరతీ ఇసీలియే ముఝే ఉసకీ విధి కా జ్ఞాన నహీం హై।" యహ సునకర రాజా కో బడ़ా ఆశ్చర్య హుఆ ఔర సోచనే లగా కి మేరీ మాతా కౌన హై?

రాజా నే గయా యాత్రా కే ఫల ప్రాప్త్యర్థ బ్రాహ్మణోం తథా సుహాగినియోం కో భోజన కరానే కీ ఇచ్ఛా ప్రకట కర ఉనకే యహాఁ హరే వస్త్ర, హరీ చూడ़ియాఁ ఆది పరీక్షార్థ భిజవాయే। దూత నే సబకే యహాఁ సందేశా దియా కి ఆప సబ రాజా కే యహాఁ భోజన కరనే ఆఏఁ।

పురోహిత కీ పత్నీ నే రాజదూత సే కహా, "మైం హరే రంగ కీ కోఈ చీజ నహీం లేతీ। రాజా కో యహ సమాచార మిలనే పర ఉసనే పురోహిత పత్నీ కే లిఏ లాల రంగ కే వస్త్ర ఔర లాల రంగ కీ చూడ़ియాఁ భేజీం। పురోహిత పత్నీ నే ఉన చీజోం కో లే లియా ఔర రాజమహల మేం ఆఈ।"

పురోహిత పత్నీ కో దేఖకర రాజా నే హాథ జోడ़కర ఉసకా అభివాదన కియా ఔర నియమ కా పాలన కరనే కా కారణ పూఛా। ఉసనే ఇసకా కారణ శుక్రవార వ్రత బతాయా। రాజా కో దేఖకర ఉసీ సమయ ఉసకే స్తనోం సే మాతృ ప్రేమ కే భావ కే కారణ దూధ నికలనే లగా। ఉస దుగ్ధ సే రాజా భలీ ప్రకార సించిత హో గయా।

గయా మేం దో హాథ నికలనే సే తథా రాస్తే మేం గృహస్థీ కే యహాఁ దేవీ సే బాతచీత ఔర స్తనోం సే - దూధ నికలనే సే రాజా కో పక్కా విశ్వాస హో గయా కి యహీ ఉసకీ మాతా హై।

రాజా నే పూఛా, "హే మాతే! భయ మత కరో ఔర ముఝే మేరే జన్మ కా సహీ-సహీ హాల బతాఓ। సుకేశినీ నే ఉసకే జన్మ కే సబ తథ్య బతా దియే। రాజా నే ప్రసన్న హోకర అపనా జన్మ దేనే వాలే మాతా-పితా కో నమస్కార కియా ఔర ఉనకో సమ్పత్తి దేకర ఉనకా మాన బఢ़ాయా।"

ఏక దిన రాత కో రాజా నే జీవన్తికా సే ప్రార్థనా కీ, "హే దేవీ! మేరే జన్మదాతా పితా తో మౌజూద హైం, ఫిర గయా మేం పానీ సే దో హాథ కిసకే నికలే థే?" దేవీ నే రాజా కో ఖ్వాబ మేం హీ ఉత్తర దియా, "హే రాజన్! మైంనే తుమ్హేం విశ్వాస దిలానే హేతు ఐసీ మాయా రచీ థీ, ఇసమేం తుమ కోఈ సన్దేహ న కరో।"

భగవాన శంకర బోలే, "హే సనత్కుమార! మైంనే తుమ్హేం శుక్రవార కే వ్రత కరనే కా మాహాత్మ్య కహ సునాయా। ఇస వ్రత కో శ్రావణ కే మాస మేం కరనే సే మనుష్య కీ సమస్త ఇచ్ఛాఏఁ పూర్ణ హో జాతీ హైం।"