అధ్యాయం 10: శనివార వ్రత కథ (హనుమాన్, శని)

భగవాన శంకర నే బ్రహ్మా పుత్ర సనత్కుమార సే కహా, "అబ మైం తుమ్హేం శనివార వ్రత కీ విధి ఔర మాహాత్మ్య కహూఁగా। తుమ ధ్యాన లగాకర సునో।"

శ్రావణ మాస మేం శనివార కో తీన దేవతాఓం శ్రీ హనుమాన, శ్రీ నృసింహజీ తథా శని కీ పూజా కీ జాతీ హై। ప్రథమ మైం తుమ్హేం శ్రీ హనుమాన జీ కో ప్రసన్న కరనే కీ విధి బతాతా హూఁ। శ్రావణ మహీనే కే శనివార కో హనుమాన జీ కో ఖుశ రఖనే కే లిఏ అభిషేక తిలోం కే తేలోం ద్వారా రుద్ర మంత్రోం సే కరేం। తేల మిశ్రిత సిందూర ఉనకే శరీర మేం లగాయేం। జపా, అర్క తథా మందార కీ మాలా సే పూజా కర నైవేద్య కే లిఏ ఉడ़ద కా బడ़ా (పకౌడ़ా) తథా ఉపచారోం ద్వారా పూజన కరేం। హనుమాన జీ కే ప్రీత్యర్థ బారహ నామోం కా - జాప కరేం। ఉనకే బారహ నామ ఇస ప్రకార హైం- హనుమాన, అంజనీపుత్ర, వాయుపుత్ర, మహాబలీ, రామేష్ట, ఫాల్గున సఖా, పింగాక్ష, అమితవిక్రమ, అవధిక్రమణ, సీతాశోక వినాశక, లక్ష్మణ ప్రాణవతా తథా దశగ్రీవదర్పాహా। జో సుబహ ఉఠకర ఇన బారహ నామోం కా జాప కరతా హై ఉసే కభీ కష్ట కీ అనుభూతి నహీం హోతీ। ఉసకో సమ్పూర్ణ ఐశ్వర్య ప్రాప్త హో జాతా హై। శ్రావణ మాస మేం జో హనుమానజీ కీ శనివార కో ఆరాధనా కరతా హై ఉసకా శరీర వజ్ర కీ భాఁతి కఠోర హోకర మజబూత బన జాతా హై। ఉసకీ బుద్ధి తీవ్ర హో జాతీ హై। ఉసకే శత్రు నిస్తేజ హో జాతే హైం। మిత్రోం కీ సంఖ్యా భీ బఢ़ జాతీ హై। హనుమాన జీ కే మందిర మేం బైఠకర జో వ్యక్తి హనుమాన కవచ కా ఏక లాఖ పాఠ కరతా హై, వహ అణిమా ఆది సిద్ధియోం కా సాధక హో జాతా హై। ఉసకే దర్శన మాత్ర సే యక్ష, రాక్షస ఔర బేతాల ఆది ఉసకే సామనే నహీం ఠహర పాతే।

అబ మైం తుమ్హేం భగవాన నృసింహ కీ కథా వ పూజన విధి బతాతా హూఁ। దీవార పర యా స్తమ్భ పర నృసింహ జీ కా చిత్ర బనాకర లక్ష్మీ జీ సహిత హల్దీ సహిత చన్దన, నీలే యా పీలే ఫూలోం ద్వారా పూజన కరనా చాహిఏ। ఖిచడ़ీ ఔర హాథీచక్క కీ సబ్జీ కే నైవేద్య కా భోగ లగానా చాహిఏ। ప్రసాద గ్రహణ కర బ్రాహ్మణోం కో భోజన కరానా చాహిఏ। ఇసకే బాద భగవాన నృసింహ కో తిల కే తేల యా శుద్ధ ఘీ సే స్నాన కరానా చాహిఏ। శనివార కే దిన స్వయం సపరివార శరీర మేం తేల లగాకర నహానా చాహిఏ। ఉడ़ద కీ దాల కీ ఖిచడ़ీ బనానీ చాహిఏ। ఇససే భగవాన నృసింహ ఖుశ హో జాతే హైం।

ఇస ప్రకార శ్రావణ మాస కే సమస్త శనివార కో వ్రత రఖేం। ఇస వ్రత సే లక్ష్మీ కా నివాస ఘర మేం హర సమయ రహతా హై। ధన ధాన్య కీ వృద్ధి హోతీ హై। ప్రాణీ ఇస సంసార మేం హర తరహ కా సుఖ భోగ కర బైకుణ్ఠ కో జాతా హై। భగవాన నృసింహ కే వరదాన తథా ప్రసాద సే ఉసకీ చారోం ఓర కీర్తి ఫైలతీ హై।

అబ మైం తుమ్హేం శనిదేవ కే వ్రత కీ కథా ఏవం ఉసకా మహాత్మ్య బతాతా హూఁ। శ్రావణ కే సమస్త శనివార కో శని కా వ్రత కరేం। కిసీ లంగడ़ే బ్రాహ్మణ యా ఉసకే న మిలనే పర కిసీ అన్య బ్రాహ్మణ కో తిల కా తేల లగాకర గరమ పానీ సే స్నాన కరాయేం। ఇసకే బాద నృసింహ వ్రత మేం బతాయే అనుసార అన్న సే ఉసే భోజన కరానా చాహిఏ। శని కే ప్రీత్యర్థ తేల, లోహా, తిల, ఉడ़ద తథా కాలా కమ్బల దాన కరేం। అబ మైం శనిదేవ కే రూప-రంగ కా వర్ణన కరతా హూఁ। శనిదేవ కా శ్యామ వర్ణ హై। గతి మన్ద హై, కశ్యప గోత్ర హై। శని కా జన్మ సౌరాష్ట్ర మేం హుఆ హై। యే సూర్య నారాయణ కే పుత్ర హైం। యే ఇన్ద్రనీలమణి తుల్య హైం। ఇన్హోంనే బాణ, ధనుష తథా త్రిశూల ధారణ కర రఖా హై। ఇనకీ సవారీ గిద్ధ హై। ఇనకే యమ అధిదేవతా హైం। ఇనకో కస్తూరీ, అగర, చన్దన తథా గుగ్గల ఔర నైవేద్య మేం ఉడ़ద కీ ఖిచడ़ీ ప్రియ హైం।

శని కీ పూజా మేం ఇనకీ లోహే కీ ప్రతిమా రఖీ జాతీ హై। దాన దేనే కే లిఏ శ్యామ వర్ణ కా బ్రాహ్మణ ఉత్తమ హై। బ్రాహ్మణ కో దో కాలే కపడ़ే తథా కాలే రంగ కీ గాయ, బఛడ़ే సహిత దాన మేం దేనీ చాహియే ఔర ఉసకీ స్తుతి కరనీ చాహియే।

ఏక బార రాజా నల కా రాజ్య ఛిన జానే పర రాజా నల నే శనిదేవ కీ ఆరాధనా కీ థీ। శనిదేవ నే ఉన పర కృపా కీ ఔర ఖోయా రాజ్య వాపిస ప్రాప్త హో గయా। మనుష్య కో చాహిఏ కి వహ ఇస ప్రకార శనిదేవ కీ ఆరాధనా కర కహే కి మేరే ఊపర శనిదేవ ప్రసన్న హోం। నీలాన్జన కే సమాన కాంతిమాన, అతిమన్ద భ్రామీ, ఛాయా నామ వాలీ స్త్రీ సే సూర్య ద్వారా ఉత్పన్న శనిదేవ కో మైం హాథ జోడ़కర నమస్కార కరతా హూఁ। మండల కోణ మేం స్థిత పింగల నామక శనిదేవ కో ప్రణామ కరతా హూఁ। హే శనిదేవ! ముఝ అతి దీన పర కృపా కరో। ఇస ప్రకార బార-బార ఉనకీ స్తుతి కరనీ చాహిఏ। శనిదేవ కీ ఆరాధనా మేం "శన్నో దేవీ" మంత్ర కా ఉచ్చారణ కరనా చాహిఏ।

జో ప్రాణీ సావధాన హోకర విధి విధాన సే శనిదేవ కీ పూజా కరతా హై ఉసే స్వప్న మేం భీ కిసీ ప్రకార కా భయ నహీం రహతా। శని జన్మ రాశి సే పహలే, దూసరే, చౌథే, పాఁచవేం, సాతవేం, ఆఠవేం, నవేం యా బారహవేం స్థాన మేం హో తో సదా పీడ़ా పహుఁచాతా హై। ఇసీలియే ఉసకీ శాంతి కే లిఏ "శామాగ్ని" మంత్ర కా జాప కరనా చాహిఏ ఔర ఇన్ద్రనీలమణి కా దాన కరనా చాహిఏ।