అధ్యాయం 16: శీతలా సప్తమి వ్రతం

భగవాన శంకర శ్రీ సనత్కుమార సే బోలే, "అబ మైం తుమ్హేం శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ వ్రత కే విషయ మేం బతాతా హూఁ, ధ్యానపూర్వక సునో। పహలే దీవార పర బావలీ కా చిత్ర బనాయేం। ఉసమేం అశరీరీ సంజ్ఞక దివ్య స్వరూపధారీ సాత జల దేవతా బనాయేం। దో లడ़కోం కే సాథ పురుషత్రయసంజ్ఞిత నారీ, ఏక ఘోడ़ా, బైల, నరవాహన సహిత పాలకీ కే చిత్ర బనాయేం। సోలహ ఉపచార ద్వారా జలదేవీ కీ పూజా కర కకడ़ీ, దహీ ఔర చావల కా నైవేద్య సమర్పణ కరేం। నైవేద్య పదార్థోం కా బాయనా నికాల కర బ్రాహ్మణ కో అర్పణ కరనా చాహియే। ఇస ప్రకార సాత వర్ష తక వ్రత కరకే సాత సౌభాగ్యవతీ స్త్రియోం కో భోజన కరాకర ఉద్యాపన కరనా చాహియే।"

ఏక సోనే కే పాత్ర మేం సాత జల దేవతాఓం కీ ప్రతిమాఏఁ రఖకర పహలే దిన అపనే పుత్ర కే సాథ ఉన ప్రతిమాఓం కా పూజన కరనా చాహియే। దూసరే దిన గ్రహహోమ సహిత చరు హోమ కరనా చాహియే। అబ తుమ ఇస వ్రత కే ఫల కే బారే మేం సునో -

మహారాష్ట్ర ప్రదేశ మేం శోభన నామ కా ఏక నగర థా। ఉసమేం ఏక ధార్మిక విచారోం వాలా ధనీ వ్యక్తి రహతా థా। ఉసనే నిర్జన వన మేం ఏక బావడ़ీ బనవాయీ। బావడ़ీ మేం ఉతరనే కే లియే ఉసనే మూల్యవాన పత్థరోం కీ సీఢ़ియాఁ బనవాఈ। పరన్తు ఉస బావడ़ీ మేం ఏక బూఁద భీ పానీ నహీం ఆయా। ధనీ నే దుఃఖీ హోకర సోచా, "మేరా పరిశ్రమ వ ధన దోనోం హీ బేకార హో గయే।" వహ ఇన విచారోం మేం గ్రస్త రాత కో వహీం బావడ़ీ కే పాస సో గయా।

రాత కో ఉసే స్వప్న ఆయా కి యది తుమ అపనే పౌత్ర కీ బలి దో తో తుమ్హారీ బనవాఈ బావడ़ీ జల సే భర జాయేగీ। సుబహ హోనే పర వహ ధనిక అపనే ఘర ఆయా ఔర అపనే పుత్ర ద్రవిడ़ సే రాత కే స్వప్న కే బారే మేం బతాయా। ఉసకా పుత్ర ద్రవిడ़ భీ ధార్మిక వృత్తి వాలా థా। ఉసనే పితా కీ బాత సునకర కహా, "పితాశ్రీ ఆప మేరే జన్మదాతా హైం। ఇస ప్రకార ఆప అపనే పౌత్రోం కే భీ జన్మదాతా హుఏ। యహ తో ఏక ధార్మిక కార్య హై। ఆపకే శీతాంశు ఔర చణ్డాంశు దో పౌత్ర హైం। ఆప బినా హిచక అపనే బడ़ే పౌత్ర శీతాంశు కీ బలి దే దేం। పరన్తు యహ బాత ఆప స్త్రియోం సే గుప్త రఖేం। ఇసకా కారణ యహ హై కి మేరీ పత్నీ గర్భవతీ హై। ప్రసవ కా సమయ నికట హోనే కే కారణ వహ అపనే మాయకే జానే వాలీ హై। ఉసకే సాథ ఆపకా ఛోటా పౌత్ర చణ్డాంశు భీ జాయేగా। ఉసకే మాయకే జానే కే బాద యహ కామ నిర్విఘ్న సమాప్త హో జాయేగా। ధనిక అపనే పుత్ర కే ఐసే విచార సునకర గద్గద హో గయా ఔర బోలా తుమ ధన్య హో। ఇసీ బీచ ఉసకీ పత్నీ సుశీలా కో ఉసకే మాయకే సే బులావా ఆ గయా। వహ మాయకే జానే కీ తైయారియాఁ కరనే లగీం। తభీ ద్రవిడ़ సుశీలా సే బోలా, "శీతాంశు యహీ మేరే పాస రహేగా ఔర చణ్డాంశు తుమ్హారే సాథ చలా జాయేగా। సుశీలా నే అపనే పతి కీ బాత మాన లీ। సుశీలా కే జానే కే బాద పితా ఔర పుత్ర నే శీతాంశు కే శరీర మేం తేల మలకర నహలాయా ఔర మూల్యవాన కపడ़ోం తథా ఆభూషణోం సే ఉసే సజ్జిత కియా। వరుణ నక్షత్ర పూర్వాషాఢా కే ఆ జానే పర దోనోం నే ఉసే బావడ़ీ కే కినారే పర లే జాకర ఖడ़ా కర దియా ఔర ప్రార్థనా కరనే లగే కి ఇస లడ़కే కీ బలి సే జల దేవతా ప్రసన్న హోం। లడ़కే కీ బలి దేతే హీ బావడ़ీ అమృత తుల్య జల సే భర గఈ।"

దోనోం బాప బేటే బావడ़ీ కో జల సే భరా దేఖకర ప్రసన్న హుఏ పరన్తు పౌత్ర కే బలిదాన సే దుఃఖిత మన సే ఘర లౌట ఆఏ। ఉధర సుశీలా కే మాయకే మేం తీసరా పుత్ర పైదా హుఆ। తీన మాస కా పుత్ర హోనే పర వహ అపనీ ససురాల లౌట ఆయీ। రాస్తే మేం జబ వహ బావడ़ీ కే పాస ఆఈ తో ఉసే జల సే పరిపూర్ణ దేఖకర చకిత రహ గఈ। వహ ఉసమేం స్నాన కరకే బోలీ మేరే ససుర కా పరిశ్రమ వ ధన కా ఖర్చ యథోచిత రహా।

ఉస దిన శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ తిథి థీ। సుశీలా నే శీతలా కా శుభ వ్రత కరా ఔర వహీం పర దహీ తథా చావల మంగవాకర స్వాదిష్ట భోజన బనాయా। జల దేవతా కీ పూజా కరకే దహీ, చావల ఔర కకడ़ీ కా నైవేద్య దేకర బాయనా బ్రాహ్మణోం కో దే దియా। వహాఁ సే సుశీలా కీ ససురాల చార కోస థీ। అబ సుశీలా దోనోం లడ़కోం కే సాథ బావడ़ీ సే ఘర కీ ఓర చల దీ। ఇధర జల దేవ ఆపస మేం కహనే లగే ఇసకా బడ़ా పుత్ర హమేం వాపిస లౌటా దేనా చాహియే క్యోంకి ఇసనే బడ़ే ప్రేమ సే హమారా వ్రత కియా హై। ఉన్హోంనే సుశీలా కా బడ़ా పుత్ర జల సే బాహర నికాల దియా। మాఁ కో దేఖకర శీతాంశు మాఁ కే పీఛే భాగతా హుఆ మాఁ-మాఁ కహతా హుఆ ఆయా। సుశీలా అపనే బడ़ే లడ़కే శీతాంశు కో దేఖకర చకిత రహ గఈ। ఉసనే ఉసే అపనీ గోద మేం బైఠాకర ఉసకా సిర సూఁఘా। వహ అపనే మన మేం సోచనే లగీ కి యది ఇసే యహాఁ సే పకడ़కర చోర లే జాతే తో క్యా హోతా? క్యోంకి ఇసనే బహుమూల్య ఆభూషణ పహన రఖే హైం। యది ఇసకో ఘర సే భూత పిశాచ పకడ़ కర లాయే హోతే తో వే ఇసే అబ క్యోం ఛోడ़తే? ఘర కే సమ్బన్ధీ చిన్తా కే సాగర మేం గోతే లగా రహే హోంగే। పరన్తు ఉసనే శీతాంశు సే కుఛ పూఛా నహీం కి తుమ యహాఁ అకేలే క్యా కర రహే థే?

ఇధర సుశీలా కే ఆనే కా సమాచార పాకర పితా పుత్ర సోచనే లగే కి సుశీలా జబ అపనే బేటే కే బారే మేం పూఛేగీ తో హమ క్యా కహేంగే?

ఇసీ బీచ తీనోం బాలకోం కే సహిత సుశీలా అపనే ఘర పహుఁచ గఈ। ససుర ఔర పతి బడ़ే పుత్ర శీతాంశు కో దేఖకర బడ़ే అచమ్భే మేం పడ़ గయే। తథా ఇసకే సాథ హీ ప్రసన్న హోకర సుశీలా సే పూఛా, "హే సుభద్రే! తుమనే కిస పుణ్య యా వ్రత కో కియా థా? నిశ్చయ హీ తుమ కోఈ పవిత్ర ఆత్మా హో। ఇస శీతాంశు కో మరే హుఏ దో మహీనే బీత చుకే హైం। ఫిర తుమనే ఇసే కహాఁ సే ప్రాప్త కియా హై। జాతే సమయ తుమ అపనే సాథ ఏక లడ़కా లే గఈ థీ। ఔర ఆతే సమయ తీన పుత్రోం కో లేకర ఆయీ హో యహ బడ़ే ఆశ్చర్య కీ బాత హై। తుమనే హమారే వంశ కా ఉద్ధార కియా హై। మైం తుమ్హారీ కైసే ఔర కిస ప్రకార స్తుతి కరూఁ। ఇస ప్రకార ఉసకే ససుర నే ఉసకీ ప్రశంసా కీ ఔర పతి నే ఉసే ప్యార భరీ నజరోం సే దేఖా। సాస నే భీ ఉసకీ ప్రశంసా కీ। సుశీలా నే ప్రసన్న హోకర కహా యహ సబ సుమార్గ పర చలనే కా ఫల హై। హే సనత్కుమార! తుమసే మైంనే శీతలా సప్తమీ కా వ్రత ఏవం ఉసకీ కహానీ సునాఈ హై। ఇస వ్రత మేం దహీ, చావల, ఠణ్డా జల, కకడ़ీ, ఫల, బావడ़ీ జల ఔర శీతలా మాతా కో దేవతా కహే గయే హైం। ఇసే కరనే వాలే తీనోం ప్రకార కే తాపోం సే ముక్త హో జాయేంగే। ఇసలియే శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ కా యథార్థ నామ శీతలా సప్తమీ హుఆ।"