అధ్యాయం 17: పవిత్రారోపణ విధానం

భగవాన శంకర నే సనత్కుమార సే కహా, "హే దేవేశ! మైంనే తుమ్హేం అభీ శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ కా వ్రత బతాయా। అబ మైం తుమ్హేం శ్రావణ శుక్ల అష్టమీ కే విషయ మేం బతాతా హూఁ। ధ్యానపూర్వక సునో - శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ కో అధివాసన కర, అష్టమీ కే దిన పవిత్రా రోపణ కరనా చాహియే। జో మనుష్య పవిత్రా బనవాతా హై ఉసకా ఫల కహతా హూఁ। పవిత్రా బనవానే వాలా యజ్ఞ, వ్రత, దాన తథా సబ తీర్థాభి-సేచన కా ఫల ప్రాప్త కర లేతా హై। క్యోంకి సర్వగతా శివా సబమేం నివాస కరతీ హై। అతః ఉసే న ఆధి-వ్యాధి, దుఃఖ, పీడ़ా హోతీ హై ఔర న శత్రు కా భయ రహతా హై। ఉసే కోఈ గ్రహ భీ పీడ़ా నహీం పహుఁచా సకతా। ఉసకే సమస్త కార్య అపనే ఆప సిద్ధ హో జాతే హైం। రాజాఓం కే పుణ్య కీ వృద్ధి కరనే వాలా ఇససే బఢ़కర దూసరా కోఈ సాధన నహీం హై।"

శ్రావణ శుక్ల సప్తమీ కే దిన అధివాసన కరకే దేవీ కే లిఏ ఉత్తమ పుష్ప, ఫల, గన్ధ, సబ ప్రకార కీ పూజన సామగ్రీ లేకర అనేక ప్రకార కే నైవేద్య, వస్త్ర, ఆభూషణ ఆది ఏకత్ర కరేం, ఫిర పవిత్రా నిర్మాణ కరకే పంచగవ్య ప్రాశన కరనా చాహియే। ఫిర చరు ద్వారా దిగ్బలి ఔర అధివాసన కర సున్దర వస్త్రోం సే పవిత్రా కా ఆచ్ఛాదన కరనా చాహియే। సౌ బార దేవీ కే మూలమంత్ర సే అభిమంత్రిత కరకే పవిత్రా కో దేవీ కే సామనే స్థాపిత కరనా చాహియే। దేవీ కా సున్దర మణ్డప కా నిర్మాణ కర రాత్రి జాగరణ కరనా చాహిఏ। అగలే దిన ప్రాతఃకాల స్నాన కరకే దిశాఓం మేం బలి దేనీ చాహియే। విధివత్ దేవీ కీ పూజా కరనే కే బాద స్త్రియోం తథా బ్రాహ్మణోం కో భోజన కరానా చాహిఏ తథా దక్షిణా దేనీ చాహియే।

రాజా కో దృఢ़తా కే సాథ నియమోం కా పాలన కర ఉసే స్త్రీ, జుఆ, శికార ఔర మాంస కా త్యాగ కరనా చాహియే। బ్రాహ్మణోం ఔర ఆచార్యోం కో స్వాధ్యాయ కా, వైశ్యోం కో వ్యాపార ఔర ఖేతీ కా కార్య బన్ద కరకే కమ సే కమ ఆధా దిన దేవీ కే ధ్యాన మేం అపనే మన కో లగానా చాహియే। హో సకే తో పాఁచ యా సాత దిన దేవీ కా ధ్యాన కరనా చాహియే। జో జ్ఞానీ సవిధి పవిత్రారోపణ నహీం కరతా ఉసకా పూరే వర్ష కా అర్చన నిష్ఫల హో జాతా హై। అతః మనుష్యోం కో భక్తిపూర్వక దేవీపరాయణ హోకర ప్రతి వర్ష పవిత్రారోపణ కరనా చాహియే। కర్క అథవా సింహ కా సూర్య హో జానే పర, శ్రావణ శుక్ల అష్టమీ కే దిన దేవీ కే లిఏ పవిత్రారోపణ కరనా చాహియే। ఇసే నిత్య కర్మ సమఝకర కరనా చాహియే।

సనత్కుమార నే కహా, "హే దేవాదిదేవ, మహాదేవ! ఆపనే జో పవిత్రారోపణ బతాయా హై, ఉసకే నిర్మాణ కీ విధి ఠీక తరహ సే ముఝే సమఝాఇయే।"

భగవాన మహాదేవ బోలే, "హే సనత్కుమార! రేశమీ వస్త్ర, కుశ యా కాంస సే నిర్మిత యా బ్రాహ్మణీ ద్వారా రుఈ సే బనా సూత హోనా చాహియే। సూతోం (ధాగోం) కో తీన గునా కర పునః తిగుణిత కరనే పర ఉనకీ సంఖ్యా ౩౬౦ హోనీ చాహిఏ। తీన సౌ సాఠ సూతోం కో ఉత్తమ, దో సౌ సత్తర కో మధ్యమ ఔర ఏక సౌ అస్సీ సూనోం కో నికృష్ట కహా హై। సౌ గ్రన్థి కా ఉత్తమ, పచాస గ్రన్థి కా మధ్యమ తథా సోలహ గ్రన్థి కా పవిత్రా కనిష్ఠ హోతా హై। ఛః-తీన, చార-దో, బారహ- చౌబీస, బారహ-ఆఠ గ్రన్థి కా కనిష్ఠ పవిత్రా హోతా హై। దేవీ ప్రతిమా కీ నాభి తక సీమిత పవిత్రా కనిష్ఠ, జాంఘ తక మధ్యమ, జాను తక కీ పవిత్రా ఉత్తమ మానీ జాతీ హై। ఇస పవిత్రా కీ సబ గాఁఠోం కో కేసర సే రఁగనా చాహియే। తథా సర్వర్తాభద్ర వేదీ పర దేవీ కా పూజన కరకే దేవీ కే సమక్ష కలశ యా బాంస పాత్ర పర పవిత్రా కో రఖేం। తీన సూతోం మేం బ్రహ్మా, విష్ణు ఔర శంకర కా ఆవాహన కరనా చాహిఏ। నౌ సూతోం మేం ఓంకార, సోమ, వహ్ని, నాగ, రవి, ఈశ ఔర విశ్వదేవ కా ఆవాహన కరనా చాహిఏ।"

హే సనత్కుమార! అబ మైం తుమ్హేం గ్రన్థియోం మేం దేవోం కీ స్థాపనా కీ విధి బతాతా హూఁ। క్రియా, పౌరుషీ, వీరా, విజయా, అపరాజితా, మనోన్మనీ, జయా, భద్రా, ముక్తి ఔర ఈశా నామోం కే ఆది మేం ప్రణవ లగాకర గ్రన్థి సంఖ్యా కే అనుసార ఆవృత్తి కరకే ఆవాహన తథా చన్దన సే పూజా కరనీ చాహియే। ఇస ప్రకార ప్రణవ ద్వారా అభిమంత్రిత కర దేవీ కో పవిత్రారోపణ కా విధాన తుమ్హేం బతాయా హై।

జిన దూసరే దేవోం కో ప్రతిపదా ఆది తిథియోం మేం పవిత్రారోపణ కరనా చాహిఏ ఉనకే విషయ మేం సునో। ధనద, శ్రీ, గౌరీ, గణేశ, చన్ద్రమా, గురు, సూర్య, చణ్డికా, అమ్బా, వాసుకి, ఋషి, చక్రపాణీ, అనన్త, శివ, బ్రహ్మా ఔర పితృ ఆది దేవోం కా ప్రతిపదా ఆది తిథి మేం పూజా కరేం। యహ పవిత్రారోపణ ప్రధాన దేవోం కా హై, ఉనకే సహ దేవోం కో తీన తార వాలా పవిత్రా సమర్పణ కరేం।

శ్రావణ శుక్ల పక్ష ఏవం కృష్ణ పక్ష కీ నవమీ తిథి కా మాహాత్తమ -

దోనోం పక్షోం కీ నవమీ కే దిన యథా విధి 'కుమారీ' నామక దేవీ కా అర్చన కర నక్త వ్రత కర దూధ ఔర శహద మిలా హుఆ భోజన కరనా చాహియే యా ఉపవాస రఖకర ఇస దిన 'కుమారీ' నామ సే దేవీ కా నిరన్తర పూజన కరేం। చాఁదీ కీ ప్రతిమా బనాకర ఉసమేం భక్తిపూర్వక దుర్గా పాపనాశినీ కా కనేర కే ఫూల, గన్ధ, అగర, చన్దన, దశాంగ, ధూప ఔర లడ్డూ ద్వారా పూజన కరనా చాహిఏ। కుమారీ లడ़కియోం కో భోజన కరానే కే బాద బ్రాహ్మణోం కో భక్తిపూర్వక భోజన కరానా చాహిఏ। ఫిర మౌర ధారణ కర బిల్వపత్ర భోజన కరనా చాహిఏ। నవమీ కా వ్రత ప్రాణియోం కే సబ పాపోం కో నష్ట కరనే వాలా, సమస్త సమ్పత్తియోం కో ప్రదాన కరనే వాలా, పుత్ర-పౌత్ర ఆది కీ వృద్ధి కరనే వాలా ఔర సద్‌గతి ప్రదాన కరనే వాలా హై।