అధ్యాయం 11: తిథి మాహాత్మ్యం: పాడ్యమి & విదియ

శ్రీ సనత్కుమార జీ నే భగవాన శంకర సే ఇచ్ఛా ప్రకట కీ, హే ప్రభు! ఆపనే ముఝే సబ వారోం కా మాహాత్మ్య బతాయా। అబ ముఝే తిథి మాహాత్మ్య కే బారే మేం జాననే కీ ఇచ్ఛా హో రహీ హై।

శ్రీ ఉమాపతి బోలే, "హే సనత్కుమార! శ్రావణ కా మహీనా ముఝే సబ మహీనోం మేం సబసే అధిక ప్రియ హై। శ్రావణ మాస కీ ప్రతిపదా యది సోమవార కో పడ़తీ హై తో శ్రావణ మాస మేం పాఁచ సోమవార హోంగే। ఐసా హోనే పర యహ "రోటక వ్రత" కహలాతా హై। ఉస దిన మనుష్య కో వ్రత రఖనా చాహిఏ। యహ సాఢ़ే తీన మాస కా భీ హోతా హై। రోటక వ్రత లక్ష్మీ కీ వృద్ధి కరనే వాలా, సబ కామనాఓం కో పూర్ణ కరనే వాలా ఔర సమస్త సిద్ధియోం కో దేనే వాలా హై।''

అబ మైం తుమకో రోటక వ్రత కో కరనే కా విధాన బతాతా హూఁ। శ్రావణ మాస కీ శుక్ల పక్ష కీ ప్రతిపదా కో ప్రాతః ఉఠకర రోటక వ్రత కరనే కా ఇస ప్రకార సంకల్ప కరనా చాహిఏ- ఆజ సే మైం రోటక వ్రత కరూఁగా। హే జగద్గురు! ముఝ పర కృపా కరేం। ఇస ప్రకార సంకల్ప కర ప్రతిదిన మేరా (భగవాన శంకర) పూజన కరనా చాహిఏ। అఖణ్డిత బేల పత్ర, తులసీ పత్ర, నీల కమల, కమల, కల్హార, కుసుమ, చమ్పా, మాలతీ, కున్ద, అర్క ఆది పుష్పోం తథా అనేక ప్రకార కే ఋతుకాలీన ఫూలోం సే, ధూప, దీప, నైవేద్య తథా అనేక ప్రకార కే ఫలోం సే పూజా కరనీ చాహిఏ। పుష్పహార నామ సే పాఁచ రోటక బనానే చాహిఏ। ఉనమేం సే దో రోటక బ్రాహ్మణ కో దేనే చాహియే। ఏక రోటక నైవేద్య కే రూప మేం ముఝే సమర్పిత కరనా చాహియే। దో రోటక వ్రతధారీ కో ఖానే చాహియే।

కేలా, నారికేల, జమ్బీరీ, బిజౌరా నీంబూ, ఖజూర, కకడ़ీ, దాఖ, నారంగీ, మాతులింగ, అఖరోట, అనార ఔర ఋతు మేం పాయే జానే వాలే ఫలోం సే అర్ఘ్య దాన కే లిఏ ఉత్తమ కహా గయా హై। ఇస వ్రత కో పూర్ణ కర లేనే పర సబే కామనా పూరీ హో జాతీ హైం।

హే సనత్కుమార! అబ ఇస వ్రత కా పుణ్య ఫల సునో। జితనా ఫల సాత సముద్ర పర్యన్త భూమి దాన కరనే సే మిలతా హై ఉతనా హీ ఫల ఇస వ్రత కో విధి పూర్వక కరనే సే ప్రాప్త హో జాతా హై। ఇస వ్రత కో పాఁచ వర్ష తక కరనే సే అతుల ధన సమ్పత్తి ప్రాప్త హోతీ హై। ఇసకే ఉద్యాపన మేం సోనే కే దో రోటక బనానే చాహియే। పహలే దిన అధివాసన కరకే అన్య దినోం మేం ప్రాతఃకాల శివ మంత్ర ద్వారా ఘీ తథా బేల- పత్రోం సే హవన కరనా చాహియే। ఇస ప్రకార వ్రత కరనే సే మనుష్య కీ సబ మనోకామనా పూరీ హోతీ హైం।

హే సనత్కుమార! అబ తుమ ద్వితీయా కే వ్రత కో సునో। ఇస వ్రత కో కరనే వాలా ప్రాణీ లక్ష్మీవాన తథా పుత్రవాన హో జాతా హై। యహ వ్రత ఓదుమ్బర నామ సే ప్రసిద్ధ హై। యహ సబ పాపోం కో నాశ కరనే వాలా హై। మనుష్యోం కో శ్రావణ మాస కీ ద్వితీయా తిథి కో ప్రాతః సంకల్ప కరకే విధివత వ్రత కరనా చాహియే। ఇస వ్రత మేం గూలర (ఉదుమ్బర) కే పేడ़ కీ పూజా కీ జాతీ హై। గూలర కా పేడ़ న మిల సకే తో దీవార పర గూలర కే పేడ़ కా చిత్ర బనా లేనా చాహియే। అర్చన విధి - హే ఉదుమ్బర! ఆపకో నమస్కార హై। హే హేమపుష్పక! ఆపకో నమస్కార హై। జన్తుఫలయుక్త లాల అణ్డ తుల్య శలియుక్త ఆపకో నమస్కార హై। ఇసకే బాద శివ తథా శుక్ర కీ పూజా కరనీ చాహియే। గూలర కే తైంతీస ఫలోం సే గ్యారహ ఫల బ్రాహ్మణ కో, గ్యారహ ఫల దేవతా కో ఔర శేష గ్యారహ ఫల కో స్వయం గ్రహణ కర ఖానే చాహియే।

ఇస దిన అన్న నహీం ఖానా చాహియే। రాత మేం శుక్ర తథా మేరా (భగవాన శంకర) అర్చన కరతే హుఏ జాగరణ కరనా చాహియే। ఇస ప్రకార యహ వ్రత గ్యారహ వర్ష తక కరేం। ఫిర ఇసకా ఉద్యాపన కరేం। ఉద్యాపన మేం సోనే కా ఫల, పుష్ప, పత్తే ఆది కే సాథ గూలర కా పేడ़ బనవాకర, ఉసమేం స్వర్ణ కీ బనీ హుఈ శుక్ర తథా మేరీ మూర్తియాఁ రఖకర పూజన కరనా చాహియే।

దూసరే దిన ప్రాతఃకాల ఛోటే-ఛోటే గూలర కే ఫలోం సే ఏక సౌ ఆఠ హవన కరేం। ఉదుమ్బర కీ లకడ़ీ, ఘీ తథా తిలోం ద్వారా హవన కరనా చాహిఏ। హవన కీ సమాప్తి పర ఆచార్య కా పూజన కరనా చాహిఏ। అపనీ సామర్థ్య కే అనుసార బ్రాహ్మణోం కో భోజన కరానా చాహిఏ।

ఫల (పరిణామ) : జిస ప్రకార గూలర కా పేడ़ ఫలోం సే లదా రహతా హై ఉసీ ప్రకార వ్రతీ కే యహాఁ భీ బహుత సే పుత్ర హోతే హైం తథా వంశ వృద్ధి హోతీ హై। ఉసే కభీ ధన ధాన్య కీ కమీ నహీం హోతీ।