અધ્યાય ૨૫: પીઠોરા વ્રત (સંતતિ રક્ષણ)

હે સનત્કુમાર! અબ મૈં તુમ્હેં શ્રાવણ માસ કી અમાવસ્યા કે મહાત્મ્ય કે બારે મેં બતાતા હૂઁ। ઇસ દિન રખા ગયા વ્રત "પિઠોર વ્રત" કહલાતા હૈ।

સર્વાધિષ્ઠાન હોને સે ઘટ કો "પીઠ" કહતે હૈં। ઉસમેં જો પૂજનોપયોગી વસ્તુ હોતી હૈં ઉનકો "ઓર" કહતે હૈં। ઇસીલિયે ઇસ વ્રત કા નામ "પિઠોર વ્રત" પડ़ ગયા।

વિધિ : દીવાર કો પહલે સફેદ યા પીલે રંગ સે રંગની ચાહિયે। ફિર તાંબે કે રંગ સે રંગની ચાહિયે। અબ મધ્ય ભાગ મેં પાર્વતી ઔર શિવલિંગ બનાયેં। ઉસકે ચારોં ઓર સંસાર કી સભી ચીજેં બનાયેં। જૈસે રસોઈ ઘર, દેવ મંદિર, શયનાગાર, ખજાના, સ્ત્રિયોં કે સોને કા કમરા, અન્તઃ પ્રસાદ, અટ્ટાલિકા, પેડ़, ઈંટ, પત્થર, ચૂના, દરવાજા, ચારદીવારી, બકરી, ગૌ, ભૈંસ, ઊઁટ, હાથી, ઘોડ़ા, પાલકી, રથ સબ પ્રકાર કે અનાજ, સબ તરહ કે પક્ષી, દાલેં, સબ્જિયાઁ, ફલ, દીપક, દીવટ આદિ।

ઉપરોક્ત વસ્તુઓં કો બનાકર ષોડ્શ ઉપચારોં સે ઉનકી પૂજા કરની ચાહિયે। અનેક તરહ કે ગંધ, ધૂપ, ચન્દન આદિ દેકર બ્રાહ્મણ, બાલક, સૌભાગ્યવતી સ્ત્રિયોં કો ભોજન કરાના ચાહિયે। તથા અમ્બિકા સહિત શિવજી સે કહના ચાહિયે। - હે દયાસિન્ધુ! હે શશિશેખર! આપ ઇસ વ્રત સે સન્તુષ્ટ હોકર મેરે સભી મનોરથ પૂરે કરેં। દસ પ્રકાર પાઁચ વર્ષ તક વ્રત કરને કે પશ્ચાત્ ઉદ્યાપન કરના ચાહિયે। ઉદ્યાપન મેં શિવ મંત્ર "ૐ નમઃ શિવાય" દ્વારા ઘૃત તથા વિલ્વપત્ર દ્વારા હવન કરેં। પહલે દિન અધિવાસન કરકે ગ્રહ-હવન કરેં। એક હજાર આઠ યા એક સૌ આઠ આહુતિયાઁ દેની ચાહિયેં। ઇસકે બાદ આચાર્ય કા પૂજન કરકે દક્ષિણા દેની ચાહિએ।

યહ વ્રત સમૃદ્ધિ દાતા હૈ। ઇસકે તુલ્ય કોઈ દૂસરા વ્રત નહીં હૈ। ઐસા વ્રત આજ તક ન હુઆ હૈ ઔર ન હોગા। હે વત્સ! મનુષ્ય જો ભી ચીજેં દીવાર પર બનાયેગા વે સબ ચીજેં ઉસે પ્રાપ્ત હોંગી।