అధ్యాయం 30: శ్రావణ మాహాత్మ్య సంక్షిప్త ఫలశ్రుతి

భగవాన శంకర బోలే, "హే వత్స! శ్రావణ మాస కా జో మాహాత్మ్య మైంనే తుమ్హేం బతాయా హై ఉసే యది కోఈ సౌ వర్ష తక ఉసకా వర్ణన కరతా రహే తో భీ వహ పూరీ తరహ నహీం కహ సకతా। సతీ నే దక్ష ప్రజాపతి కే యజ్ఞ మేం అపనే శరీర కా హోమ కరనే కే బాద, హిమాలయ కీ పుత్రీ కే రూప మేం పైదా హోకర ఇసీ శ్రావణ మాస కా సేవన కియా థా, జిసకే కారణ ఉసనే ముఝే పతి రూప మేం ప్రాప్త కియా హై। ఇసీలియే యహ మహీనా ముఝే బహుత ప్రియ హై।"

ఇస మహీనే కీ యహ విశేషతా హై కి ఇసమేం న అధిక ఠండ పడ़తీ హై ఔర న అధిక గర్మీ పడ़తీ హై। ఇస మాహ మేం రాజా ఔర ప్రజా దోనోం కో అపనే శరీర మేం వైదిక మంత్రోం ద్వారా సఫేద భస్మ లగానీ చాహియే యా జల మిశ్రిత బారహ త్రిపుణ్డ మస్తక, ఛాతీ, నాభి, దోనోం భుజాఓం, దోనోం కుల్హోం, దోనోం కన్ధోం, సిర, కంఠ ఔర పీఠ మేం 'మానస్తోకే' ఇస మంత్ర సే ధారణ కరతే హైం। "సద్యోజాతాది" ఇససే యా షడ్క్షర మంత్ర సే సర్వాంగ మేం భస్మ లగానీ చాహియే। శరీర మేం ఏక సౌ ఆఠ రుద్రాక్షోం కో ధారణ కరనా చాహియే। బత్తీస రుద్రాక్ష గలే మేం, బాఈస మస్తక మేం, బారహ దోనోం కానోం మేం, చౌబీస దోనోం హాథోం మేం, ఆఠ- ఆఠ దోనోం భుజాఓం మేం, ఏక భాల మేం ఔర ఏక శిఖాగ్ర భాగ మేం ధారణ కరనే చాహిఏ। "పంచాక్షరీ మంత్ర" ఓం నమః శివాయ కా జాప కరనా చాహియే।

శ్రావణ మాస కో మేరా ప్రియ మాస జానకర ఇస మాస మేం మేరీ తథా కేశవ కీ పూజా కరనీ చాహిఏ। ముఝే ఇస మహీనే మేం కృష్ణ జన్మాష్టమీ అధిక ప్రియ హై। ఇసీ దిన దేవకీ కే గర్భ సే శ్రీ కృష్ణ కా జన్మ హుఆ థా। హే వత్స! మైంనే తుమసే శ్రావణ మహీనే కా లేశమాత్ర మాహాత్మ్య కహా హై। అబ తుమ క్యా సుననా చాహతే హో? సనత్కుమార బోలే, "హే భగవన! శ్రావణ మహీనే కే జిన కర్మోం కో ఆపనే బతాయా ఉన్హేం సుననే కే సమయ ఆనన్ద రూపీ సాగర మేం మగ్న హో జానే సే తథా అధిక హో జానే కే కారణ సబ బాతేం స్మరణ నహీం రహీం। హే నాథ! తథ్య రూప సే ఆప సునాయేం। జిససే క్రమ సే పతా చలే తథా మైం భక్తి పూర్వక గ్రహణ కర సకూఁ।"

భగవాన సదాశివ బోలే, "సమాహిత హో, శుభ అనుక్రమణికా సునో। శౌనక ఋషి కా పూర్వ ప్రశ్న హై। అనన్తర సూత జీ కా ఉత్తర హై। సుననే వాలోం కే గుణోం కీ కథా, తుమ్హారే ప్రశ్న ఔర శ్రావణ మాస కీ తథా శ్రావణ కీ స్తుతి। హే మునిశ్రేష్ఠ! ఫిర సవిస్తార తుమ్హారా ప్రశ్న హుఆ। తుమ్హారే ద్వారా మేరీ స్తుతి నామ నిర్వచన ఆది సహిత హుఈ। ఫిర ఉత్తర క్రమ సే జిసమేం సబ ఉద్దేశ్య హైం। విశిష్ట తరహ సే తుమ్హారా ప్రశ్న నక్త వ్రత రుద్రాభిషేక తథా లక్ష-పూజన విధాన, దీపదాన మాహాత్మ్య, కిసీ ప్రియ చీజ కా త్యాగనా, రుద్రాభిషేక కా ఫల, రుద్రాభిషేక కా పంచామృత సే ఫల, భూమి శయన తథా మౌన వ్రత ఫల, ధారణ పారణ విధి, మాసోపవాస కథన, సోమఖ్యాన మేం లక్షవర్తీ విధి కథన, కోటిలింగ విధాన, అన్నోదన వ్రత-కథన, హవిష్యాన్న భోజన, పత్తల పర భోజన, శాక త్యాగ, భూశయన, ప్రాతఃకాల స్నాన, దమశమ కథన, స్ఫటిక ఆది కే లింగోం కీ అర్చనా, జప పూజన ఫల, ప్రదక్షిణా, నమస్కార, వేద పారాయణ, పురుషసూక్త విధి, గ్రహ యజ్ఞ విధి, క్రమ సే రవి, చన్ద్ర తథా భౌమ కా వ్రత కథన, బుధ ఔర గురు వ్రత, శుక్ర కే దిన జీవన్తికా వ్రత, శని కే దిన నృసింహ వ్రత, శని, హనుమాన ఔర పీపల వ్రత కథన, రోటక వ్రత తథా ఔదుమ్బర వ్రత మాహాత్మ్య, స్వర్ణ-గౌరీ తథా దూర్వా-గణపతి వ్రత కథన, పంచమీ మేం నాగ వ్రత, షష్టీ కో సూపదన, సప్తమీ కో శీతలా వ్రత తథా పవిత్రారోపణ విధి, నవమీ కో దుర్గా కుమారీ పూజా, దశమీ కో ఆశా వ్రత, ఏకాదశీ ద్వయ వ్రత, ద్వాదశీ విష్ణుప్రీత్యర్థ పవిత్రారోపణ, త్రయోదశీ కో కామదేవ వ్రత, చతుర్దశీ కో శివప్రీత్యర్థ పవిత్రారోపణ, పూర్ణిమా కో ఉపాకర్మ ఉత్సర్గ తథా శ్రావణీ కర్మ విధి, సర్పబలి, హ్యగ్రీవ జయన్తీ మహోత్సవ, సభాదీప, రక్షాబన్ధన తథా గజానన కా సంకటనాశన వ్రత, కృష్ణ జన్మాష్టమీ వ్రత ఏవం కథా విధి, పిఠోర వ్రత, పోలా సంజ్ఞక వృషభ వ్రత, దర్భ సంగ్రహ, నదియోం కా రజస్వలా కాల, సింహ కీ సంక్రాంతి మేం గౌ ప్రసవ హోనే పర అనిష్ట శాంతి, కర్క-సింహ శ్రావణ మేం దాన, స్నాన యుక్త మాస మాహాత్మ్య శ్రవణ ఏవం కథన, వ్యాస పూజా, అగస్త్య ఋషి విధి, కర్మ తథా వ్రతోం కే ఫల కా నిర్ణయ ఏవం మాస మాహాత్మ్య కే సుననే సే మాస కే సమస్త వ్రతోం కే ఫల కా భాగీ హోనా హై।"

హే సనత్కుమార! తుమ అపనే మన మేం ఇసీ క్రమ కో గ్రహణ కరో। జో ప్రాణీ ఇస అధ్యాయ కా శ్రవణ కరతా హై, వహ పూరే మాస కే వ్రతోం కా ఫల అనాయాస హీ ప్రాప్త కర లేతా హై। హే విప్రేన్ద్ర! ప్రాణీ ఇస మాస కే కిసీ ఏక వ్రత కో కరనే సే ముఝే సర్వ ప్రియ హో జాతా హై।

సూతజీ నే శౌనకాది ఋషియోం సే కహా కి హే ఋషివృన్ద! సనత్కుమార శ్రావణ మాస కీ స్తుతి కరకే ఔర దేవాధిదేవ భగవాన శ్రీ సదాశివ కా అపనే మన మేం స్మరణ కరతే హుయే ఉన సబ ఋషియోం కీ ఆజ్ఞా లేకర అపనే ఆశ్రమ కో చలే గయే। ఇస అద్భుత రహస్య కో ఆప భీ హర కిసీ సే న కహనా। యహ తో ఆప సబకో ఉచిత పాత్ర జానకర హీ మైంనే ప్రకట కర దియా హై।