पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि
२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)
स्थानीय-सौरदिवसःसूर्यः चन्द्रः च
सूर्यः
चन्द्रः
विस्तृतपञ्चाङ्गम्
चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः
शुभमुहूर्ताः
- ब्राह्म-मुहूर्तः०५:०५ पूर्वाह्णे – ०५:५८ पूर्वाह्णे
- प्रातःसन्ध्या०५:३२ पूर्वाह्णे – ०६:५१ पूर्वाह्णे
- ११:५२ पूर्वाह्णे – १२:३५ अपराह्णे
- विजयमुहूर्तः०२:०१ अपराह्णे – ०२:४४ अपराह्णे
- गोधूलिमुहूर्तः०५:३६ अपराह्णे – ०६:०२ अपराह्णे
- सायंसन्ध्या०५:३६ अपराह्णे – ०६:५५ अपराह्णे
- अमृतकालः०१:४९ अपराह्णे – ०३:२५ अपराह्णे
- निशीथमुहूर्तः११:४७ अपराह्णे – १२:४० पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- १२:१६ पूर्वाह्णे – ०६:५१ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
- ०६:५१ पूर्वाह्णे – १२:१६ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।
अशुभकालाः
- ०१:३४ अपराह्णे – ०२:५४ अपराह्णे
- यमगण्डः०६:५१ पूर्वाह्णे – ०८:१२ पूर्वाह्णे
- गुलिककालः०९:३२ पूर्वाह्णे – १०:५३ पूर्वाह्णे
- दुर्मुहूर्तः१०:२६ पूर्वाह्णे – ११:०९ पूर्वाह्णे
- वर्ज्यम्०६:०० पूर्वाह्णे – ०७:३८ पूर्वाह्णे, दिसम्बर २४
- बाणदोषःनृपः
- भद्रा (विष्टिः)न किमपि
- विञ्चुडोन किमपि
- पञ्चकम्न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।
ऋत्वयनविवरणम्
निवासशूलवासविचारः
मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)
चन्द्रबलम्
पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्
उदयलग्नसमयाः
अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च
उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च
मार्गशीर्ष एकादशी
एकादशीसर्वपापविनाशाय, वैकुण्ठप्राप्तये च श्रीहरये समर्पितं Margashirsha Ekadashi पुण्यव्रतम्।
Margashirsha Ekadashi व्रतस्य महत्त्वम्: १. पापनाशः - सर्वदुरितानां क्षयो भवति। २. इन्द्रियनिग्रहः - चित्तशुद्धिः भगवद्भक्तिश्च वर्धते। ३. वैकुण्ठनिवासः - अन्ते विष्णोः परमपदं लभते।
- ✦अन्नादिकं सर्वं वर्जयेत्। केवलं फलाहारं पयो वा गृह्णीयात्।
- ✦तुळसीदलैः पीतपुष्पैश्च विष्णोः पूजनं कुर्यात्।
- ✦विष्णुसहस्रनामस्तोत्रस्य गीतायाश्च पाठं कुर्यात्।
- ✦द्वादश्यां प्रातःकाले विहितमुहूर्ते पारणं कुर्यात्।
पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च
तिथिः
1सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।
नक्षत्रम्
2चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।
योगः
3सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।
करणम्
4तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।
वासरः
5सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।