पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि
२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)
स्थानीय-सौरदिवसःसूर्यः चन्द्रः च
सूर्यः
चन्द्रः
विस्तृतपञ्चाङ्गम्
चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः
शुभमुहूर्ताः
- ब्राह्म-मुहूर्तः०४:२५ पूर्वाह्णे – ०५:१० पूर्वाह्णे
- प्रातःसन्ध्या०४:४८ पूर्वाह्णे – ०५:५५ पूर्वाह्णे
- न किमपि
- विजयमुहूर्तः०२:२४ अपराह्णे – ०३:१५ अपराह्णे
- गोधूलिमुहूर्तः०६:३८ अपराह्णे – ०७:०१ अपराह्णे
- सायंसन्ध्या०६:३८ अपराह्णे – ०७:४६ अपराह्णे
- अमृतकालः०३:४३ पूर्वाह्णे – ०५:१८ पूर्वाह्णे
- निशीथमुहूर्तः११:५४ अपराह्णे – १२:३९ पूर्वाह्णे, अगस्त २६
- सम्पूर्णदिनम्
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- १२:२७ अपराह्णे – ०५:५५ पूर्वाह्णे, अगस्त २६
- ०५:५५ पूर्वाह्णे – १२:२७ अपराह्णे
शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।
अशुभकालाः
- १२:१७ अपराह्णे – ०१:५२ अपराह्णे
- यमगण्डः०७:३१ पूर्वाह्णे – ०९:०६ पूर्वाह्णे
- गुलिककालः१०:४१ पूर्वाह्णे – १२:१७ अपराह्णे
- दुर्मुहूर्तः११:५१ पूर्वाह्णे – १२:४२ अपराह्णे
- वर्ज्यम्०३:५७ पूर्वाह्णे – ०५:३० पूर्वाह्णे, अगस्त २६
- बाणदोषःचोरः
- भद्रा (विष्टिः)न किमपि
- विञ्चुडोन किमपि
- पञ्चकम्न किमपि
- १२:२७ अपराह्णे – ०५:५५ पूर्वाह्णे, अगस्त २६
- न किमपि
- न किमपि
- ०७:२० अपराह्णे – ०५:५५ पूर्वाह्णे, अगस्त २६
- न किमपि
- ०५:५५ पूर्वाह्णे – ०७:२० अपराह्णे
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।
ऋत्वयनविवरणम्
निवासशूलवासविचारः
मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)
चन्द्रबलम्
पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्
उदयलग्नसमयाः
अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च
उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च
कालाष्टमी
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं कालाष्टमी पावनं पर्व।
कालाष्टमी पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
मासिक श्री कृष्ण जन्माष्टमी
मुख्यपर्वकृष्णपक्षाष्टम्यां भगवते श्रीकृष्णाय समर्पितम् मासिकम् उपवासव्रतम्।
श्रीकृष्णप्रीतिः, चित्तशुद्धिः, सर्वपापक्षयश्च।
- ✦Midnight Janmotsav Aarti at 12:00 AM with conch and bell chimes.
- ✦Panchamrit Abhisheka with 108 Shaligram or Laddu Gopal darshan.
- ✦Rocking Bal Gopal in decorated cradles (Jhula Darshan).
चातुर्मास्यकालः
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं चातुर्मास्यकालः पावनं पर्व।
चातुर्मास्यकालः पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च
तिथिः
1सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।
नक्षत्रम्
2चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।
योगः
3सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।
करणम्
4तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।
वासरः
5सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।