पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि
वासरः
२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)
स्थानीय-सौरदिवसःसूर्यः चन्द्रः च
सूर्यः
चन्द्रः
विस्तृतपञ्चाङ्गम्
राशिनक्षत्रविवरणम्
चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः
शुभमुहूर्ताः
- ब्राह्म-मुहूर्तः०४:१९ पूर्वाह्णे – ०५:०२ पूर्वाह्णे
- प्रातःसन्ध्या०४:४० पूर्वाह्णे – ०५:४५ पूर्वाह्णे
- न किमपि
- विजयमुहूर्तः०२:३३ अपराह्णे – ०३:२६ अपराह्णे
- गोधूलिमुहूर्तः०६:५७ अपराह्णे – ०७:१८ अपराह्णे
- सायंसन्ध्या०६:५७ अपराह्णे – ०८:०२ अपराह्णे
- अमृतकालः०५:३२ पूर्वाह्णे – ०७:१६ पूर्वाह्णे, जुलाई ३०
- निशीथमुहूर्तः१२:०० पूर्वाह्णे – १२:४३ पूर्वाह्णे, जुलाई ३०
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- ०३:३६ अपराह्णे – ०५:४५ पूर्वाह्णे, जुलाई ३०
- ०५:४५ पूर्वाह्णे – ०३:३६ अपराह्णे
शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।
अशुभकालाः
- १२:२१ अपराह्णे – ०२:०० अपराह्णे
- यमगण्डः०७:२४ पूर्वाह्णे – ०९:०३ पूर्वाह्णे
- गुलिककालः१०:४२ पूर्वाह्णे – १२:२१ अपराह्णे
- दुर्मुहूर्तः११:५५ पूर्वाह्णे – १२:४७ अपराह्णे
- वर्ज्यम्०७:५७ अपराह्णे – ०९:४२ अपराह्णे
- बाणदोषःअग्निः
- भद्रा (विष्टिः)०५:४५ पूर्वाह्णे – ०७:१४ पूर्वाह्णे
- विञ्चुडोन किमपि
- पञ्चकम्न किमपि
- ०५:४५ पूर्वाह्णे – ०९:०२ पूर्वाह्णे, ०५:२१ अपराह्णे – ०५:४५ पूर्वाह्णे, जुलाई ३०
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- ०८:०५ अपराह्णे – ०५:४५ पूर्वाह्णे, जुलाई ३०
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।
ऋत्वयनविवरणम्
निवासशूलवासविचारः
मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)
चन्द्रबलम्
पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्
उदयलग्नसमयाः
अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च
उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च
अषाढ पूर्णिमा
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं अषाढ पूर्णिमा पावनं पर्व।
अषाढ पूर्णिमा पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
इष्टि
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं इष्टि पावनं पर्व।
इष्टि पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
गुरुपूर्णिमा / व्यासपूर्णिमा
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं गुरुपूर्णिमा / व्यासपूर्णिमा पावनं पर्व।
गुरुपूर्णिमा / व्यासपूर्णिमा पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
भाद्रपद
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं Bhadra पावनं पर्व।
Bhadra पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च
तिथिः
1सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।
नक्षत्रम्
2चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।
योगः
3सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।
करणम्
4तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।
वासरः
5सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।