पञ्चाङ्गस्य पञ्च अङ्गानि
२४-होरात्मकं दैनिकप्रवहणम् (सूर्योदयात् सूर्योदयपर्यन्तम्)
स्थानीय-सौरदिवसःसूर्यः चन्द्रः च
सूर्यः
चन्द्रः
विस्तृतपञ्चाङ्गम्
राशिनक्षत्रविवरणम्
चान्द्रमासः, संवत् तथा बृहस्पतिसंवत्सरः
शुभमुहूर्ताः
- ब्राह्म-मुहूर्तः०४:२८ पूर्वाह्णे – ०५:१५ पूर्वाह्णे
- प्रातःसन्ध्या०४:५१ पूर्वाह्णे – ०६:०२ पूर्वाह्णे
- ११:४५ पूर्वाह्णे – १२:३५ अपराह्णे
- विजयमुहूर्तः०२:१३ अपराह्णे – ०३:०२ अपराह्णे
- गोधूलिमुहूर्तः०६:१९ अपराह्णे – ०६:४२ अपराह्णे
- सायंसन्ध्या०६:१९ अपराह्णे – ०७:२९ अपराह्णे
- अमृतकालः०५:१४ पूर्वाह्णे – ०६:४५ पूर्वाह्णे, सितम्बर १५
- निशीथमुहूर्तः११:४७ अपराह्णे – १२:३४ पूर्वाह्णे, सितम्बर १५
- न किमपि
- न किमपि
- ०६:०१ पूर्वाह्णे – ०८:४० पूर्वाह्णे
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- सम्पूर्णदिनम्
- न किमपि
शुभसमयमार्गदर्शिका: नूतनकार्यारम्भाय यात्रायै शुभानुष्ठानेभ्यश्च ब्राह्ममुहूर्तः अभिजित् अमृतकालश्च पारम्परिकतया चीयन्ते।
अशुभकालाः
- ०४:४६ अपराह्णे – ०६:१९ अपराह्णे
- यमगण्डः१२:१० अपराह्णे – ०१:४२ अपराह्णे
- गुलिककालः०३:१४ अपराह्णे – ०४:४६ अपराह्णे
- दुर्मुहूर्तः०४:४० अपराह्णे – ०५:२९ अपराह्णे
- वर्ज्यम्०२:०० अपराह्णे – ०३:३२ अपराह्णे
- बाणदोषःचोरः
- भद्रा (विष्टिः)न किमपि
- विञ्चुडोन किमपि
- पञ्चकम्न किमपि
- ०६:०१ पूर्वाह्णे – ०८:४० पूर्वाह्णे
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- न किमपि
- ०४:५४ पूर्वाह्णे – ०६:०१ पूर्वाह्णे, सितम्बर १५
- न किमपि
पारम्परिकं मार्गदर्शनम्: राहुकाले यमगण्डवेलायां च शुभकार्याणि नूतनधननिवेशः यात्रा च वर्ज्यन्ते।
ऋत्वयनविवरणम्
निवासशूलवासविचारः
मन्त्रिमण्डलम् (ग्रहपरिषदः)
चन्द्रबलम्
पञ्चकरहितमुहूर्तचक्रम्
उदयलग्नसमयाः
अन्यपञ्चाङ्गानि कालमानं च
उत्सवाः व्रतानि अनुष्ठानानि च
कालाष्टमी
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं कालाष्टमी पावनं पर्व।
कालाष्टमी पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
मासिक श्री कृष्ण जन्माष्टमी
मुख्यपर्वकृष्णपक्षाष्टम्यां भगवते श्रीकृष्णाय समर्पितम् मासिकम् उपवासव्रतम्।
श्रीकृष्णप्रीतिः, चित्तशुद्धिः, सर्वपापक्षयश्च।
- ✦Midnight Janmotsav Aarti at 12:00 AM with conch and bell chimes.
- ✦Panchamrit Abhisheka with 108 Shaligram or Laddu Gopal darshan.
- ✦Rocking Bal Gopal in decorated cradles (Jhula Darshan).
अष्टमी श्राद्ध
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं Ashtami Shraddha पावनं पर्व।
Ashtami Shraddha पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
Jivitputrika व्रतम्
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं Jivitputrika Vrat पावनं पर्व।
Jivitputrika Vrat पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
Mahalakshmi व्रतम् समाप्तिः
मुख्यपर्वशक्ति-विजय-कल्याणप्राप्तये जगदम्बायै समर्पितं Mahalakshmi Vrat Ends पावनं व्रतम्।
Mahalakshmi Vrat Ends व्रतस्य फलम्: १. भयविनाशः - सर्वदुष्टग्रहाणां दोषाणां च शमनम्। २. शक्तिप्राप्तिः - धर्मे रतिः आत्मबलं च वर्धते। ३. गृहमङ्गलम् - सर्वविधं सौख्यं लभते।
- ✦प्रातः स्नात्वा रक्तवस्त्रधारी भूत्वा देवीपूजनं प्रारभेत्।
- ✦रक्तपुष्पैः, कुङ्कुमेन, धूपदीपादिभिश्च देवीं सम्पूजयेत्।
- ✦दुर्गासप्तशतीपाठं कृत्वा पायसं निवेदयेत्।
- ✦सायंकाले नीराजनं कृत्वा प्रसादं सेवेत।
अष्टमी रोहिणी
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं अष्टमी रोहिणी पावनं पर्व।
अष्टमी रोहिणी पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
रोहिणी व्रतम्
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं रोहिणी व्रतम् पावनं पर्व।
रोहिणी व्रतम् पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
रवि योग
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं Ravi Yoga पावनं पर्व।
Ravi Yoga पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
Aadal योग
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं Aadal Yoga पावनं पर्व।
Aadal Yoga पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
3rd Chaturmasa दिवस 12
मुख्यपर्ववैदिकपञ्चाङ्गानुसारं श्रद्धया भक्त्या च आचर्यमाणं 3rd Chaturmasa Day 12 पावनं पर्व।
3rd Chaturmasa Day 12 पर्वणः महत्त्वम्: १. सनातनसंस्कृतिसंरक्षणम् - वैदिकपरम्पराणां संवर्धनं भवति। २. आत्मिकशान्तिः - सत्सङ्गेन धर्माचरणेन च मनः शुद्धं भवति। ૩. लोककल्याणम् - परोपकारेण दानेन च सर्वेषां मङ्गलं भवति।
- ✦प्रातः स्नात्वा देवगृहं विशोध्य घृतदीपं प्रज्वालयेत्।
- ✦इष्टदेवाय पुष्पाणि, गन्धं, नैवेद्यं च समर्पयेत्।
- ✦शान्तिमन्त्राणां पाठं कृत्वा आरार्तिकं कुर्यात्।
- ✦प्रसादं विभज्य सर्वेभ्यः दद्यात्।
पञ्चाङ्गस्य पञ्चाङ्गानि दैनिकपञ्चाङ्गं च
तिथिः
1सूर्यचन्द्रयोः १२° अन्तरं तिथिरुच्यते। व्रतोत्सवानुष्ठानेषु तिथ्येव मुख्यं प्रमाणम्।
नक्षत्रम्
2चन्द्रस्य २७ नक्षत्रमण्डलेषु संचारः नक्षत्रम् उच्यते। एतत् मानसप्रकृतेः सूचकम्।
योगः
3सूर्यचन्द्रयोः भोगांशयोगेन २७ योगाः भवन्ति। एते दिनस्य शुभाशुभत्वं सूचयन्ति।
करणम्
4तिथेरर्धभागः करणमुच्यते (६°)। सूक्ष्ममुहूर्तनिर्णयाय करणं विचार्यते।
वासरः
5सप्तग्रहाधिष्ठितः वासरः, यः सूर्योदयादारभ्य अग्रिमसूर्योदयपर्यन्तं प्रभावयति।