८ नोव्हेंबर २०२६•रविवार

महाउत्सव•माता लक्ष्मी आणि श्री गणेश

दिवाळी / लक्ष्मीपूजन

प्रकाशाचा, समृद्धीचा आणि आनंदाचा सर्वात मोठा दीपोत्सव.

शुभ मुहूर्त आणि पूजा वेळ

India•८ नोव्हेंबर २०२६

५९ मिनिटे

लक्ष्मी पूजा मुहूर्त५९ मिनिटे

०५:५८ संध्याकाळी ते ०७:५७ संध्याकाळी

Performed during Pradosha Kaal while Sthira (Fixed) Vrishabha Lagna prevails.

प्रमुख पूजा आणि उपवास वेळ

प्रदोष काळशुभ

०५:३३ संध्याकाळी ते ०७:५७ संध्याकाळी

Classical evening window starting from Sunset

वृषभ स्थिर लग्नशुभ

०५:५८ संध्याकाळी ते ०७:५७ संध्याकाळी

Sthira (Fixed) Lagna ideal for permanent Lakshmi dwelling

महानिशिता काळशुभ

११:३२ संध्याकाळी ते १२:२३ सकाळी, ९ नोव्हेंबर

Auspicious midnight window for Kali Puja and Tantrik rituals

अमावास्या तिथी समाप्ती

चतुर्दशी ११:२८ सकाळी पर्यंत

Lakshmi Puja is performed on Kartika Amavasya during Pradosha Kaal.

Sthira (Fixed) Lagna ensures prosperity and enduring auspiciousness in the household.

🕉

महत्त्व आणि आध्यात्मिक रहस्य

आध्यात्मिक महत्त्व, तत्त्वज्ञान आणि सनातन मूल्ये

आश्विन वद्य अमावास्येला लक्ष्मीपूजनाचा मुख्य सण साजरा होतो. या दिवशी सायंकाळी घराघरांमध्ये दिव्यांची रोषणाई केली जाते, रांगोळ्या काढल्या जातात आणि सुख-समृद्धीसाठी लक्ष्मी-कुबेर-गणेशाचे मनोभावे पूजन केले जाते.

अज्ञानाच्या अंधकारावर ज्ञानाच्या प्रकाशाचा आणि समृद्धीचा विजय.

📜

पौराणिक कथा व प्रसंग

शास्त्रात व इतिहासात वर्णन केलेले पावन संदर्भ

कथा सारांश (मुख्य प्रसंग)

"On Kartika Amavasya, Lord Rama returned to Ayodhya after vanquishing Ravana, and the citizens illuminated every street and home with earthen oil lamps. Simultaneously, Goddess Mahalakshmi emerged from the cosmic Samudra Manthan, showering boundless blessings on all beings."

The Shrimad Bhagavata Purana, Vishnu Purana, and Ramayana describe the glorious occurrences that converge on Diwali. During the cosmic churning of the Ocean of Milk (Samudra Manthan) by the Devas and Asuras, numerous divine treasures emerged. On the sacred day of Kartika Amavasya, Goddess Mahalakshmi manifested from the ocean holding a celestial pink lotus. Enchanted by Her peerless purity and grace, celestial sages chanted the Sri Suktam, divine apsaras danced, and the sacred elephants of the four directions bathed Her with sanctified waters from golden vessels. Goddess Lakshmi chose Lord Narayana (Vishnu) as Her eternal consort, establishing eternal harmony and abundance across creation. In the Treta Yuga, following the destruction of the demon king Ravana in Lanka, Lord Shri Rama, Mata Sita, Lakshmana, and Hanuman returned to the kingdom of Ayodhya after fourteen years of exile in the Pushpaka Vimana. To welcome their righteous King in the moonless darkness of Kartika Amavasya, the joyous citizens illuminated every home, palace, temple, and street with millions of glowing earthen ghee lamps (Deepavali), illuminating the entire city with golden radiance. Since that historic day, humanity continues this sacred tradition to invite divinity, goodness, and light into every household.

॥ इति शुभम् ॥•Sanatana Sacred Lore Archive

ॐ तत् सत्

प्रमुख विधी व अनुष्ठान

टप्प्याटप्प्याने पूजा विधी आणि आचरण

१

पणत्यांची रोषणाई, आकाशकंदील व रांगोळी सजावट

२

शुभ मुहूर्तावर लक्ष्मीपूजन, चोपडा पूजन व आरती

३

फराळ आणि गोडधोडाचे वाटप

४

श्रीसूक्त व लक्ष्मी स्तोत्रांचे पठण

🕉

प्रधान देवता आणि पवित्र मंत्र

माता लक्ष्मी आणि श्री गणेश • कल्याणकारी वैदिक आणि पौराणिक मंत्र संग्रह

१

Mahalakshmi Mool Mantra (महालक्ष्मी मूल मंत्र)

ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं कमले कमलालये प्रसीद प्रसीद ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं महालक्ष्म्यै नमः ॥

Om Shreem Hreem Shreem Kamale Kamalalaye Praseeda Praseeda Om Shreem Hreem Shreem Mahalakshmyai Namah

भावार्थ: O Goddess Mahalakshmi, seated upon the pure lotus flower, shower Thy divine grace, auspiciousness, and spiritual abundance upon us.

२

Lakshmi Gayatri Mantra (लक्ष्मी गायत्री मंत्र)

ॐ महालक्ष्म्यै च विद्महे विष्णुपत्न्यै च धीमहि । तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात् ॥

Om Mahalakshmyai Cha Vidmahe Vishnu-Patnyai Cha Dhimahi, Tanno Lakshmih Prachodayat

भावार्थ: May we know the Supreme Goddess Mahalakshmi. We meditate upon the divine consort of Lord Vishnu. May that Goddess Lakshmi illuminate and inspire our minds.

३

Kubera Mantra (कुबेर धन प्रदाता मंत्र)

ॐ यक्षाय कुबेराय वैश्रवणाय धनधान्याधिपतये । धनधान्यसमृद्धिं मे देहि दापय स्वाहा ॥

Om Yakshaya Kuberaya Vaishravanaya Dhana-Dhanyadhipataye, Dhana-Dhanya-Samriddhim Me Dehi Dapaya Swaha

भावार्थ: Salutations to Lord Kubera, king of Yakshas, lord of all wealth and grains. Bless us with virtuous prosperity and abundance.

आरती आणि स्तुती

ॐ जय लक्ष्मी माता, मैया जय लक्ष्मी माता । तुमको निसदिन सेवत, हर विष्णु विधाता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... उमा, रमा, ब्रह्माणी, तुम ही जग-माता । सूर्य-चन्द्रमा ध्यावत, नारद ऋषि गाता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... दुर्गा रूप निरंजनि, सुख सम्पति दाता । जो कोई तुमको ध्यावत, ऋद्धि-सिद्धि धन पाता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... जिस घर में तुम रहतीं, सब सद्गुण आता । सब संभव हो जाता, मन नहीं घबराता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... तुम बिन यज्ञ न होते, वस्त्र न कोई पाता । खान-पान का वैभव, सब तुमसे आता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... शुभ-गुण मंदिर सुंदर, क्षीरोदधि-जाता । रत्न चतुर्दश तुम बिन, कोई नहीं पाता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता... महालक्ष्मी जी की आरती, जो कोई नर गाता । उर आनंद समाता, पाप उतर जाता ॥ ॐ जय लक्ष्मी माता...

विविध प्रांतांमधील उत्सव

भारतातील विविध राज्यांत आणि जगात साजरी केली जाणारी वैशिष्ट्ये

North & Western India (Uttar Pradesh, Gujarat, Rajasthan, Punjab, Delhi)Lakshmi-Ganesha Puja & Chopda Pujan

Homes are decorated with elaborate rangolis, torans of mango leaves, and clay diyas. Business owners perform Chopda Pujan (worship of new accounting ledgers with saffron swastikas) during auspicious muhurat.

Eastern India (West Bengal, Odisha, Assam)Kali Puja & Shyama Sangeet

On Diwali night, devotees worship Goddess Kali—the fierce destroyer of darkness and ego. Grand night-long pujas with hibiscus flowers, khichuri, and sweets are organized across pandals and homes.

South India (Tamil Nadu, Karnataka, Andhra Pradesh, Kerala)Naraka Chaturdashi & Ganga Snanam

Celebrations begin before dawn on Naraka Chaturdashi with an auspicious oil bath (Ganga Snanam), wearing new clothes, tasting medicinal Diwali Lehyam (herbal digestive jam), and bursting crackers.

Varanasi & AyodhyaDeepotsav & Dev Deepawali

The ghats of the sacred Ganga in Varanasi and Sarayu in Ayodhya are illuminated with millions of earthen lamps, creating awe-inspiring celestial riverfronts with grand Maha Aarti.

पारंपरिक नैवेद्य व प्रसाद

शुद्ध भक्तीने अर्पण केलेले पावन खाद्यपदार्थ

🍯Kheel-Batasha (Puffed paddy and sugar drop candies)

🍯Moti Choor Ladoo and Besan Ladoo

🍯Mawa Gujiya and Kaju Katli

🍯Panchamrit and Rice Kheer

🍯Diwali Marundhu / Lehyam (Herbal restorative jam in South India)

🍯Traditional savory Farsan (Chakli, Sev, Mathri, Gujiya)

प्रामाणिक ग्रंथ व संदर्भ

✦Rigveda — Sri Suktam

✦Shrimad Bhagavata Purana — Skandha 8 (Samudra Manthan & Lakshmi Janma)

✦Valmiki Ramayana — Yuddha Kanda (Return to Ayodhya)

✦Skanda Purana — Kartika Masa Mahatmya

✦Vishnu Purana — Amsha 1, Adhyaya 9

उपवासाचे नियम व पारणे पद्धत

✔Devotees observe a day-long fast on Amavasya, consuming only water, milk, or fruits until Lakshmi Puja concluding in the evening.

✔The sacred evening meal is consumed as Mahaprasad after completing Pradosha Kaal Lakshmi-Ganesha Aarti and Deepdaan.