જૈન પચ્ચક્ખાણ: દૈનિક વ્રત અને ત્યાગ સમય
પસંદ કરેલા સ્થળના સૂર્યોદય, સૂર્યાસ્ત અને આગામી સૂર્યોદય પરથી ગણતરી કરેલ જૈન પચ્ચક્ખાણ સમય.
સોમવાર, ૨૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૬
India
પચ્ચક્ખાણ
જૈન પચ્ચક્ખાણ અને દૈનિક વ્રત
આધ્યાત્મિક મહત્વ, પ્રહર વ્યવસ્થા અને ઉપવાસ દર્શન
પચ્ચક્ખાણ શું છે? પચ્ચક્ખાણ જૈન ધર્મમાં ત્યાગ અથવા વ્રતનો વિધિપૂર્વક સંકલ્પ છે.
આધ્યાત્મિક ઉદ્દેશ્ય
પચ્ચક્ખાણ સ્વેચ્છાએ આત્મસંયમ સ્વીકારવાનો પવિત્ર સંકલ્પ છે. આહાર અને ઈન્દ્રિય આસક્તિનો ત્યાગ કરવાથી સંચિત કર્મોની નિર્જરા થાય છે અને સંયમ મજબૂત બને છે.
સૌર પ્રહર વ્યવસ્થા
જૈન સમયગણના ઘડિયાળના કાંટાને બદલે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત સાથે જોડાયેલી છે. દિવસ અને રાત્રિ પ્રત્યેકને ૪ સમાન પ્રહરોમાં વહેંચવામાં આવે છે, જે ઋતુ અનુસાર લંબાય કે ઘટે છે.
મુખ્ય વ્રત અને નિયમો
નવકારશી: સૂર્યોદયના ૪૮ મિનિટ પછી નવકાર ગણીને આહાર-જળ લેવું, જેથી સવારના સૂક્ષ્મ જીવોની હિંસાથી બચી શકાય.
ચોવિહાર: સૂર્યાસ્ત પહેલાં ચારેય આહાર (અન્ન, પાણી, ખાદિમ, સ્વાદિમ) નો સંપૂર્ણ ત્યાગ, રાત્રિના જીવોની રક્ષા કાજે.