પંચાંગના પાંચ અંગ
૨૪ કલાકનો દૈનિક પ્રવાહ (સૂર્યોદયથી સૂર્યોદય)
સ્થાનિક સૌર દિવસસૂર્ય અને ચંદ્ર
સૂર્ય
ચંદ્ર
વિગતવાર પંચાંગ
ચંદ્રમાસ, સંવત અને બૃહસ્પતિ સંવત્સર
શુભ મુહૂર્ત
- બ્રહ્મ મુહૂર્તસવારના ૦૪:૪૦ – સવારના ૦૫:૩૨
- પ્રાતઃ સંધ્યાસવારના ૦૫:૦૬ – સવારના ૦૬:૨૩
- સવારના ૧૧:૩૬ – બપોરના ૧૨:૨૧
- વિજય મુહૂર્તબપોરના ૦૧:૫૦ – બપોરના ૦૨:૩૫
- ગૌધૂલિ મુહૂર્તસાંજના ૦૫:૩૪ – સાંજના ૦૫:૫૯
- સાયં સંધ્યાસાંજના ૦૫:૩૪ – સાંજના ૦૬:૫૧
- અમૃત કાળરાત્રિના ૦૮:૩૮ – રાત્રિના ૧૦:૧૯
- નિશીથ મુહૂર્તરાત્રિના ૧૧:૩૩ – રાત્રિના ૧૨:૨૪, નવેમ્બર ૮
- સવારના ૦૫:૫૨ – સવારના ૦૬:૨૩, નવેમ્બર ૮
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- સવારના ૦૫:૫૨ – સવારના ૦૬:૨૩, નવેમ્બર ૮
- કંઈ નહીં
શુભ સમય માર્ગદર્શિકા: નવા કાર્યો શરૂ કરવા, યાત્રા અને શુભ વિધિઓ માટે બ્રહ્મ મુહૂર્ત, અભિજીત અને અમૃત કાળ પરંપરાગત રીતે પસંદ કરાય છે.
અશુભ કાળ
- સવારના ૦૯:૧૧ – સવારના ૧૦:૩૪
- યમગંડબપોરના ૦૧:૨૨ – બપોરના ૦૨:૪૬
- ગુલિક કાળસવારના ૦૬:૨૩ – સવારના ૦૭:૪૭
- દુર્મુહૂર્તસવારના ૦૬:૨૩ – સવારના ૦૭:૦૮
- વર્જ્યમ્બપોરના ૦૧:૦૬ – બપોરના ૦૨:૪૬
- બાણ દોષઅગ્નિ
- ભદ્રા (વિષ્ટિ)સવારના ૧૦:૪૮ – રાત્રિના ૧૧:૦૫
- વિંછુડોકંઈ નહીં
- પંચકકંઈ નહીં
- સવારના ૦૫:૫૨ – સવારના ૦૬:૨૩, નવેમ્બર ૮
- સવારના ૦૬:૨૨ – સવારના ૦૫:૫૨, નવેમ્બર ૮
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
- કંઈ નહીં
પરંપરાગત માર્ગદર્શન: રાહુકાળ અને યમગંડમાં શુભ કાર્યો, નવા રોકાણ અને યાત્રા ટાળવી જોઈએ.
ઋતુ અને અયન
નિવાસ, શૂળ અને વાસ
મંત્રી મંડળ (ગ્રહ પરિષદ)
ચંદ્રબલમ્
તારાબલમ્
પંચક રહિત મુહૂર્ત ચક્ર
ઉદય લગ્ન સમય
અન્ય કેલેન્ડર અને યુગ ગણતરી
તહેવારો, વ્રત અને વિધિઓ
શનિ ત્રયોદશી
મુખ્ય પર્વવૈદિક પંચાંગ અને સનાતન પરંપરા અનુસાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવપૂર્વક ઊજવાતો શનિ ત્રયોદશી નો પવિત્ર પર્વ.
શનિ ત્રયોદશી નું મહત્વ: ૧. સંસ્કૃતિ રક્ષણ: સનાતન પરંપરાઓ અને સંસ્કારોનું જતન થાય છે. ૨. સાત્વિક ઊર્જા: મન પવિત્ર બને છે અને સદ્વિચારોનો ઉદય થાય છે. ૩. પારિવારિક એકતા: પરસ્પર પ્રેમ, સદભાવ અને શાંતિ વધે છે.
- ✦સવારે સ્નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ✦ઘરના પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરી ઘીનો દીવો અને ધૂપ કરવો.
- ✦ઈષ્ટદેવને તાજાં ફૂલો, અક્ષત અને નૈવેદ્ય ધરાવવું.
- ✦શાંતિ મંત્રો અને સ્તુતિઓનો ભાવપૂર્વક પાઠ કરવો.
- ✦આરતી કરી પરિવાર અને સ્નેહીજનોમાં પ્રસાદ વહેંચવો.
શનિ પ્રદોષ વ્રત
મુખ્ય પર્વસમસ્ત પાપોના શમન, આત્મશાંતિ અને ભગવાન મહાદેવની પરમ કૃપા મેળવવા માટે શનિ પ્રદોષ વ્રત નું પવિત્ર શિવ વ્રત.
શનિ પ્રદોષ વ્રત નું આધ્યાત્મિક મહત્વ: ૧. પાપ નિવારણ: જન્મ-જન્માંતરના કષ્ટો અને દોષો દૂર થાય છે. ૨. માનસિક શાંતિ: મન સ્થિર બને છે અને ધ્યાનમાં ઊંડાણ આવે છે. ૩. મોક્ષ પ્રાપ્તિ: મહાદેવની કૃપાથી આરોગ્ય, આયુષ્ય અને પરમ ગતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
- ✦સવારે સ્નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરી શિવ ઉપાસનાનો સંકલ્પ કરવો.
- ✦શિવલિંગ પર દૂધ, જળ, ગંગાજળ અને પંચામૃતનો પ્રેમપૂર્વક અભિષેક કરવો.
- ✦બીલીપત્ર, ધતૂરો, સફેદ ફૂલ અને ભસ્મ શ્રદ્ધાપૂર્વક અર્પણ કરવા.
- ✦"ૐ નમઃ શિવાય" પંચાક્ષર મંત્ર અને મહામૃત્યુંજય મંત્રનો જાપ કરવો.
- ✦સાંજે પ્રદોષ કાળમાં ઘીનો દીવો પ્રગટાવી શિવજીની આરતી કરવી.
- ✦બીજા દિવસે સવારે પૂજન પછી સાત્વિક પારણા કરવા.
રવિ યોગ
મુખ્ય પર્વવૈદિક પંચાંગ અને સનાતન પરંપરા અનુસાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવપૂર્વક ઊજવાતો Ravi Yoga નો પવિત્ર પર્વ.
Ravi Yoga નું મહત્વ: ૧. સંસ્કૃતિ રક્ષણ: સનાતન પરંપરાઓ અને સંસ્કારોનું જતન થાય છે. ૨. સાત્વિક ઊર્જા: મન પવિત્ર બને છે અને સદ્વિચારોનો ઉદય થાય છે. ૩. પારિવારિક એકતા: પરસ્પર પ્રેમ, સદભાવ અને શાંતિ વધે છે.
- ✦સવારે સ્નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ✦ઘરના પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરી ઘીનો દીવો અને ધૂપ કરવો.
- ✦ઈષ્ટદેવને તાજાં ફૂલો, અક્ષત અને નૈવેદ્ય ધરાવવું.
- ✦શાંતિ મંત્રો અને સ્તુતિઓનો ભાવપૂર્વક પાઠ કરવો.
- ✦આરતી કરી પરિવાર અને સ્નેહીજનોમાં પ્રસાદ વહેંચવો.
Vidaal યોગ
મુખ્ય પર્વવૈદિક પંચાંગ અને સનાતન પરંપરા અનુસાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવપૂર્વક ઊજવાતો Vidaal Yoga નો પવિત્ર પર્વ.
Vidaal Yoga નું મહત્વ: ૧. સંસ્કૃતિ રક્ષણ: સનાતન પરંપરાઓ અને સંસ્કારોનું જતન થાય છે. ૨. સાત્વિક ઊર્જા: મન પવિત્ર બને છે અને સદ્વિચારોનો ઉદય થાય છે. ૩. પારિવારિક એકતા: પરસ્પર પ્રેમ, સદભાવ અને શાંતિ વધે છે.
- ✦સવારે સ્નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ✦ઘરના પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરી ઘીનો દીવો અને ધૂપ કરવો.
- ✦ઈષ્ટદેવને તાજાં ફૂલો, અક્ષત અને નૈવેદ્ય ધરાવવું.
- ✦શાંતિ મંત્રો અને સ્તુતિઓનો ભાવપૂર્વક પાઠ કરવો.
- ✦આરતી કરી પરિવાર અને સ્નેહીજનોમાં પ્રસાદ વહેંચવો.
ચાતુર્માસ કાળ
મુખ્ય પર્વવૈદિક પંચાંગ અને સનાતન પરંપરા અનુસાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવપૂર્વક ઊજવાતો ચાતુર્માસ કાળ નો પવિત્ર પર્વ.
ચાતુર્માસ કાળ નું મહત્વ: ૧. સંસ્કૃતિ રક્ષણ: સનાતન પરંપરાઓ અને સંસ્કારોનું જતન થાય છે. ૨. સાત્વિક ઊર્જા: મન પવિત્ર બને છે અને સદ્વિચારોનો ઉદય થાય છે. ૩. પારિવારિક એકતા: પરસ્પર પ્રેમ, સદભાવ અને શાંતિ વધે છે.
- ✦સવારે સ્નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ✦ઘરના પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરી ઘીનો દીવો અને ધૂપ કરવો.
- ✦ઈષ્ટદેવને તાજાં ફૂલો, અક્ષત અને નૈવેદ્ય ધરાવવું.
- ✦શાંતિ મંત્રો અને સ્તુતિઓનો ભાવપૂર્વક પાઠ કરવો.
- ✦આરતી કરી પરિવાર અને સ્નેહીજનોમાં પ્રસાદ વહેંચવો.
પંચાંગના પાંચ અંગ અને દૈનિક પંચાંગ
તિથિ
1સૂર્ય અને ચંદ્ર વચ્ચેના ૧૨° ના કોણીય અંતરને તિથિ કહેવાય છે. તે વ્રત, તહેવારો અને ધાર્મિક ઉત્સવો નક્કી કરવા માટે અનિવાર્ય છે.
નક્ષત્ર
2ચંદ્ર રાશિચક્રના જે ૨૭ નક્ષત્ર ક્ષેત્રો (૧૩° ૨૦') માંથી પસાર થાય છે તેને નક્ષત્ર કહેવાય છે. તે મનની સ્થિતિ અને દિવસની ઊર્જા પર ઊંડો પ્રભાવ પાડે છે.
યોગ
3સૂર્ય અને ચંદ્રના સ્પષ્ટાંશનો સરવાળો ૨૭ વિભાગોમાં વહેંચાય છે, જેને યોગ કહે છે. તે દિવસના વાતાવરણની અનુકૂળતા દર્શાવે છે.
કરણ
4એક તિથિના અડધા ભાગને (૬°) કરણ કહેવાય છે. દૈનિક કાર્યો અને વિશિષ્ટ મુહૂર્તો માટે કરણ ખૂબ ઉપયોગી છે.
વાર
5સાત ગ્રહોના આધિપત્યવાળો વાર, જે સૂર્યોદયથી આગામી સૂર્યોદય સુધીના સમયચક્રનું મૂળ ઊર્જા તત્વ નક્કી કરે છે.