# श्राद्धतिथिगणकम्

> मृत्योः तिथेः समयात् स्थानात् च श्राद्धतिथिं, पितृपक्षे महालयश्राद्धस्य दिनम्, आगामिवर्षाणां वार्षिकश्राद्धानि च जानन्तु।

Source: https://www.hinducalendar.today/sa/utilities/tithi/hindu-shraddha-tithi-calculator

श्राद्धम्

मृत्योः तिथेः समयात् स्थानात् च तस्य तिथिं, पितृपक्षे महालयश्राद्धस्य दिनम्, आगामिवर्षाणां वार्षिकश्राद्धानि च कुतपरौहिणापराह्णसमयैः सह जानन्तु।

## श्राद्धतिथेः शास्त्रीयं महत्त्वम्

पितॄणां तृप्तये मोक्षाय च श्राद्धकर्म शास्त्रेषु परमकर्तव्यत्वेन विहितम्।

सूर्यचन्द्रगत्यनुसारं प्रतिवर्षम् आङ्ग्लदिनाङ्कः परिवर्तते।

## अपराह्नकाले एव श्राद्धं किमर्थम्?

दिनस्य पञ्चमभागेषु चतुर्थः भागः अपराह्नः पितृभ्यः प्रशस्तः।

## कुतुप-रौहिण-अपराह्नमुहूर्ताः

तर्पण-पिण्डदानार्थं श्रेष्ठाः समयाः।

- **कुतुपमुहूर्तः:** दिनस्याष्टमो मुहूर्तः, श्राद्धारम्भे प्रशस्तः।
- **रौहिणमुहूर्तः:** दिनस्य नवमो मुहूर्तः, पितृतृप्त्यर्थम्।
- **अपराह्नकालः:** पिण्डदानकालः।

## महत्त्वपूर्णाः नियमाः

- **चतुर्दशीनियमः:** अपमृत्युनिमित्तकम्। प्राकृतमरणे अमावास्यायाम्।
- **मातृनवमी:** स्त्रीणां निमित्तं नवम्यां श्राद्धम्।
- **अधिकमासः:** शुद्धमासे एव वार्षिकश्राद्धम्।
- **पञ्चबलिः:** गो-श्व-काक-देव-पिपीलिकानां कृते अन्नसमर्पणम्।

## प्रश्नोत्तराणि (FAQ)

वार्षिकश्राद्धे महालयश्राद्धे च कः भेदः?

वार्षिकं मरणमासतिथौ भवति, महालयः पितृपक्षे भवति।

तिथ्यज्ञाने किं कर्तव्यम्?

सर्वपित्र्यमावास्यायां श्राद्धं कार्यम्।

अपराह्नव्यापिनी तिथिः का?

अपराह्ने विद्यमाना तिथिः।