# प्रातः सन्ध्या

> अद्यतना प्रातः सन्ध्या: स्वस्थानमनुसृत्य तिथयः, समयः हिन्दू-पञ्चाङ्गस्य च विवरणं पश्यन्तु।

Source: https://www.hinducalendar.today/sa/muhurat/pratah-sandhya

शुभः (मङ्गलकरः) • मुहूर्ताः · प्रातःसन्धिकालः · सूर्योदयात् सार्धमुहूर्तपूर्वं सूर्योदयपर्यन्तम्

सन्ध्यावन्दनाय गायत्रीजपाय सूर्यार्घ्यप्रदानाय च सूर्योदयपूर्ववर्ती पवित्रकालः।

पुनरागमनम् ४:५८ पूर्वाह्न, २१ अक्टू॰

आरम्भः ४:५८ पूर्वाह्न

समाप्तिः ६:१३ पूर्वाह्न

सूर्योदयः ६:१३ पूर्वाह्न

सूर्यास्तः ५:४४ अपराह्न

रात्रिमानम् १२ घं २८ मि

अवधिः १ घं १५ मि

## अक्टूबर २०२६ मासस्य सूची

स्थानम्: भारतम्

१ गुरु

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५२ पूर्वाह्न, १ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०५ पूर्वाह्न, १ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १२ मि · सूर्योदयः: ६:०५ पूर्वाह्न

२ शुक्र

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५३ पूर्वाह्न, २ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०६ पूर्वाह्न, २ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १२ मि · सूर्योदयः: ६:०६ पूर्वाह्न

३ शनि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५३ पूर्वाह्न, ३ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०६ पूर्वाह्न, ३ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०६ पूर्वाह्न

४ रवि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५३ पूर्वाह्न, ४ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०६ पूर्वाह्न, ४ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०६ पूर्वाह्न

५ सोम

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, ५ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०७ पूर्वाह्न, ५ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०७ पूर्वाह्न

६ मंगल

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, ६ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०७ पूर्वाह्न, ६ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०७ पूर्वाह्न

७ बुध

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, ७ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०७ पूर्वाह्न, ७ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०७ पूर्वाह्न

८ गुरु

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, ८ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०८ पूर्वाह्न, ८ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०८ पूर्वाह्न

९ शुक्र

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, ९ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०८ पूर्वाह्न, ९ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०८ पूर्वाह्न

१० शनि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५४ पूर्वाह्न, १० अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०८ पूर्वाह्न, १० अक्टू॰

अवधिः: १ घं १३ मि · सूर्योदयः: ६:०८ पूर्वाह्न

११ रवि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५५ पूर्वाह्न, ११ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०९ पूर्वाह्न, ११ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:०९ पूर्वाह्न

१२ सोम

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५५ पूर्वाह्न, १२ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०९ पूर्वाह्न, १२ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:०९ पूर्वाह्न

१३ मंगल

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५५ पूर्वाह्न, १३ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:०९ पूर्वाह्न, १३ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:०९ पूर्वाह्न

१४ बुध

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५६ पूर्वाह्न, १४ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१० पूर्वाह्न, १४ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:१० पूर्वाह्न

१५ गुरु

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५६ पूर्वाह्न, १५ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१० पूर्वाह्न, १५ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:१० पूर्वाह्न

१६ शुक्र

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५६ पूर्वाह्न, १६ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:११ पूर्वाह्न, १६ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:११ पूर्वाह्न

१७ शनि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५६ पूर्वाह्न, १७ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:११ पूर्वाह्न, १७ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:११ पूर्वाह्न

१८ रवि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५६ पूर्वाह्न, १८ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:११ पूर्वाह्न, १८ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १४ मि · सूर्योदयः: ६:११ पूर्वाह्न

१९ सोम

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५७ पूर्वाह्न, १९ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१२ पूर्वाह्न, १९ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१२ पूर्वाह्न

२० मंगल

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५७ पूर्वाह्न, २० अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१२ पूर्वाह्न, २० अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१२ पूर्वाह्न

२१ बुध

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५८ पूर्वाह्न, २१ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१३ पूर्वाह्न, २१ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१३ पूर्वाह्न

२२ गुरु

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५८ पूर्वाह्न, २२ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१३ पूर्वाह्न, २२ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१३ पूर्वाह्न

२३ शुक्र

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५८ पूर्वाह्न, २३ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१४ पूर्वाह्न, २३ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१४ पूर्वाह्न

२४ शनि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५८ पूर्वाह्न, २४ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१४ पूर्वाह्न, २४ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१४ पूर्वाह्न

२५ रवि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५९ पूर्वाह्न, २५ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१५ पूर्वाह्न, २५ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१५ पूर्वाह्न

२६ सोम

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ४:५९ पूर्वाह्न, २६ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१५ पूर्वाह्न, २६ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १५ मि · सूर्योदयः: ६:१५ पूर्वाह्न

२७ मंगल

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ५:०० पूर्वाह्न, २७ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१६ पूर्वाह्न, २७ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १६ मि · सूर्योदयः: ६:१६ पूर्वाह्न

२८ बुध

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ५:०० पूर्वाह्न, २८ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१६ पूर्वाह्न, २८ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १६ मि · सूर्योदयः: ६:१६ पूर्वाह्न

२९ गुरु

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ५:०१ पूर्वाह्न, २९ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१७ पूर्वाह्न, २९ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १६ मि · सूर्योदयः: ६:१७ पूर्वाह्न

३० शुक्र

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ५:०१ पूर्वाह्न, ३० अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१७ पूर्वाह्न, ३० अक्टू॰

अवधिः: १ घं १६ मि · सूर्योदयः: ६:१७ पूर्वाह्न

३१ शनि

### अक्टूबर २०२६

आरम्भः: ५:०२ पूर्वाह्न, ३१ अक्टू॰

समाप्तिः: ६:१८ पूर्वाह्न, ३१ अक्टू॰

अवधिः: १ घं १६ मि · सूर्योदयः: ६:१८ पूर्वाह्न

## प्रातःसन्ध्याविषये

प्रातःसन्ध्या रात्रेः अवसाने सूर्योदयस्य च मध्ये पावनः सन्धिकालः अस्ति। त्रिसन्ध्यासु अस्याः विशेषं महत्त्वं वर्तते।

- प्रातःसन्धिकालः
- सूर्योदयात् सार्धमुहूर्तपूर्वं सूर्योदयपर्यन्तम्
- प्रायः ७२ निमेषाः (३ घटिकाः)
- सन्ध्यावन्दनं गायत्रीजपः सूर्यार्घ्यं च

सूर्योदयात् ३ घटी पूर्वम् आरभ्यमाणः अयं कालः सन्ध्यावन्दनाय, गायत्रीमन्त्रजपाय, सूर्यार्घ्यार्पणाय च श्रेष्ठः।

### पारम्परिकं महत्त्वम्

प्रातःसन्ध्या दिनस्य तिसृषु सन्ध्यासु (त्रिसन्ध्यासु) प्रथमा। नक्षत्रेषु दृश्यमानेषु एव प्रातःसन्ध्यावन्दनम् आरभ्य सूर्योदये सूर्याय अर्घ्यं दत्त्वा समापयेत् इति धर्मशास्त्राणि उपदिशन्ति।

स्थानिकसूर्योदयेन सह अस्य कालस्य निर्णयः भवति। सूर्योदयात् पूर्वं कृता साधना अक्षयपुण्यप्रदा भवति।

कालाः भवता वृतस्य स्थानस्य अनुसारं गणिताः (यावत् स्थानं न वृणुत तावत् भारताय)। स्वस्थानस्य सम्पूर्णदिनाय दैनिकपञ्चाङ्गं विवृणुत।
