# १०८ नक्षत्र चरणों के नामाक्षर

> स्वर सिद्धांत अनुसार अश्विनी से रेवती तक सभी १०८ नक्षत्र चरणों के नामाक्षर, और हर अक्षर से शुरू होने वाले हिन्दू नाम।

Source: https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/nakshatra-pada-swar-siddhanta

स्वर सिद्धांत

२७ नक्षत्रों में से हर एक के चार चरण हैं, और हर चरण का वह अक्षर है जिससे नाम परंपरा से शुरू होता है। किसी अक्षर को चुनकर उससे शुरू होने वाले नाम देखें।

नक्षत्र या अक्षर खोजें

| नक्षत्र | चरण १ | चरण २ | चरण ३ | चरण ४ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| १. अश्विनी | [चु, चू](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashwini/names-with-swar-chu) | [चे, चै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashwini/names-with-swar-che) | [चो, चौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashwini/names-with-swar-cho) | [ला, ल](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashwini/names-with-swar-laa) |
| २. भरणी | [ली, लि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/bharani/names-with-swar-lee) | [लू, लु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/bharani/names-with-swar-loo) | [ले, लै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/bharani/names-with-swar-le) | [लो, लौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/bharani/names-with-swar-lo) |
| ३. कृत्तिका | [अ, आ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/krittika/names-with-swar-a) | [ई, इ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/krittika/names-with-swar-ee) | [उ, ऊ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/krittika/names-with-swar-u) | [ए, ऐ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/krittika/names-with-swar-e) |
| ४. रोहिणी | [ओ, औ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/rohini/names-with-swar-o) | [वा, व](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/rohini/names-with-swar-vaa) | [वी, वि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/rohini/names-with-swar-vee) | [वु, वू](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/rohini/names-with-swar-vu) |
| ५. मृगशिरा | [वे, वै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mrigashirsha/names-with-swar-ve) | [वो, वौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mrigashirsha/names-with-swar-vo) | [का, क](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mrigashirsha/names-with-swar-kaa) | [की, कि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mrigashirsha/names-with-swar-kee) |
| ६. आर्द्रा | [कु, कू](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ardra/names-with-swar-ku) | [घ, घा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ardra/names-with-swar-gha) | [ङ, छ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ardra/names-with-swar-ing) | [छ, छा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ardra/names-with-swar-chha) |
| ७. पुनर्वसु | [के, कै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/punarvasu/names-with-swar-ke) | [को, कौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/punarvasu/names-with-swar-ko) | [हा, ह](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/punarvasu/names-with-swar-haa) | [ही, हि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/punarvasu/names-with-swar-hee) |
| ८. पुष्य | [हु, हू](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/pushya/names-with-swar-hu) | [हे, है](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/pushya/names-with-swar-he) | [हो, हौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/pushya/names-with-swar-ho) | [डा, ड](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/pushya/names-with-swar-daa) |
| ९. आश्लेषा | [डी, डि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashlesha/names-with-swar-dee) | [डू, डु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashlesha/names-with-swar-doo) | [डे, डै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashlesha/names-with-swar-de) | [डो, डौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/ashlesha/names-with-swar-do) |
| १०. मघा | [मा, म](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/magha/names-with-swar-maa) | [मी, मि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/magha/names-with-swar-mee) | [मू, मु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/magha/names-with-swar-moo) | [मे, मै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/magha/names-with-swar-me) |
| ११. पूर्वाफाल्गुनी | [मो, मौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-phalguni/names-with-swar-mo) | [टा, ट](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-phalguni/names-with-swar-taa) | [टी, टि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-phalguni/names-with-swar-tee) | [टू, टु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-phalguni/names-with-swar-too) |
| १२. उत्तराफाल्गुनी | [टे, टै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-phalguni/names-with-swar-te) | [टो, टौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-phalguni/names-with-swar-to) | [पा, प](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-phalguni/names-with-swar-paa) | [पी, पि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-phalguni/names-with-swar-pee) |
| १३. हस्त | [पू, पु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/hasta/names-with-swar-poo) | [ष, षा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/hasta/names-with-swar-sha) | [ण, णा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/hasta/names-with-swar-na) | [ठ, ठा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/hasta/names-with-swar-tha) |
| १४. चित्रा | [पे, पै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/chitra/names-with-swar-pe) | [पो, पौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/chitra/names-with-swar-po) | [रा, र](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/chitra/names-with-swar-raa) | [री, रि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/chitra/names-with-swar-ree) |
| १५. स्वाति | [रू, रु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/swati/names-with-swar-roo) | [रे, रै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/swati/names-with-swar-re) | [रो, रौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/swati/names-with-swar-ro) | [ता, त](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/swati/names-with-swar-taa) |
| १६. विशाखा | [ती, ति](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/vishakha/names-with-swar-tee) | [तू, तु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/vishakha/names-with-swar-too) | [ते, तै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/vishakha/names-with-swar-te) | [तो, तौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/vishakha/names-with-swar-to) |
| १७. अनुराधा | [ना, न](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/anuradha/names-with-swar-naa) | [नी, नि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/anuradha/names-with-swar-nee) | [नू, नु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/anuradha/names-with-swar-noo) | [ने, नै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/anuradha/names-with-swar-ne) |
| १८. ज्येष्ठा | [नो, नौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/jyeshtha/names-with-swar-no) | [या, य](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/jyeshtha/names-with-swar-yaa) | [यी, यि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/jyeshtha/names-with-swar-yee) | [यू, यु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/jyeshtha/names-with-swar-yoo) |
| १९. मूल | [ये, यै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mula/names-with-swar-ye) | [यो, यौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mula/names-with-swar-yo) | [भा, भ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mula/names-with-swar-bhaa) | [भी, भि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/mula/names-with-swar-bhee) |
| २०. पूर्वाषाढ़ा | [भू, भु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-ashadha/names-with-swar-bhoo) | [धा, ध](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-ashadha/names-with-swar-dhaa) | [फा, फ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-ashadha/names-with-swar-phaa) | [ढ, ढा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-ashadha/names-with-swar-dha) |
| २१. उत्तराषाढ़ा | [भे, भै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-ashadha/names-with-swar-bhe) | [भो, भौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-ashadha/names-with-swar-bho) | [जा, ज](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-ashadha/names-with-swar-jaa) | [जी, जि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-ashadha/names-with-swar-jee) |
| २२. श्रवण | [खी, खि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shravana/names-with-swar-khee) | [खू, खु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shravana/names-with-swar-khoo) | [खे, खै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shravana/names-with-swar-khe) | [खो, खौ, षो, षौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shravana/names-with-swar-kho) |
| २३. धनिष्ठा | [गा, ग](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/dhanishtha/names-with-swar-gaa) | [गी, गि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/dhanishtha/names-with-swar-gee) | [गु, गू](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/dhanishtha/names-with-swar-gu) | [गे, गै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/dhanishtha/names-with-swar-ge) |
| २४. शतभिषा | [गो, गौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shatabhisha/names-with-swar-go) | [सा, स](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shatabhisha/names-with-swar-saa) | [सी, सि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shatabhisha/names-with-swar-see) | [सू, सु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/shatabhisha/names-with-swar-soo) |
| २५. पूर्वाभाद्रपद | [से, सै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-bhadrapada/names-with-swar-se) | [सो, सौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-bhadrapada/names-with-swar-so) | [दा, द](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-bhadrapada/names-with-swar-daa) | [दी, दि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/purva-bhadrapada/names-with-swar-dee) |
| २६. उत्तराभाद्रपद | [दू, दु](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-bhadrapada/names-with-swar-doo) | [थ, था](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-bhadrapada/names-with-swar-tha) | [झ, झा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-bhadrapada/names-with-swar-jha) | [ञ, दा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/uttara-bhadrapada/names-with-swar-yna) |
| २७. रेवती | [दे, दै](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/revati/names-with-swar-de) | [दो, दौ](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/revati/names-with-swar-do) | [च, चा](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/revati/names-with-swar-cha) | [ची, चि](https://www.hinducalendar.today/hi/swar-siddhanta/nakshatra/revati/names-with-swar-chee) |

## स्वर सिद्धांत क्या है?

स्वर सिद्धांत ध्वनियों को नक्षत्रों से जोड़ता है। राशिचक्र के ३६० अंश १३°२०′ के २७ नक्षत्रों में बँटे हैं, और हर नक्षत्र ३°२०′ के चार चरणों में: कुल १०८ भाग, हर एक का अपना अक्षर।

## नक्षत्र चरण से नाम क्यों?

चंद्रमा मन का कारक है। जन्म के समय चंद्रमा के चरण के अक्षर से शुरू होने वाला नाम शिशु को उससे सामंजस्य में रखता है, ऐसी मान्यता है, इसीलिए नामकरण संस्कार में इसका प्रयोग होता है।

## एक चरण, कई रूप

एक चरण का अक्षर प्रायः अपने संबंधित रूपों के साथ दिया जाता है, जैसे ह्रस्व और दीर्घ स्वर (चु, चू)। नाम इनमें से किसी से भी शुरू हो सकता है।
