# શ્રાવણ માહાત્મ્ય

> શ્રાવણ માહાત્મ્ય એ ભગવાન શિવ દ્વારા સનત્કુમારને કહેવાયેલી અને નૈમિષારણ્યમાં સૂતજી દ્વારા ઋષિઓને સંભળાવાયેલી પવિત્ર કથા છે. ત્રીસ અધ્યાયોમાં શ્રાવણ સોમવાર વ્રત, મંગળા ગૌરી, સ્વર્ણ ગૌરી, નાગ પંચમી, જન્માષ્ટમી અને શ્રાવણના પ્રત્યેક પવિત્ર વ્રત-નિયમોનું વિગતવાર વર્ણન છે.

Source: https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya

શ્રાવણ માસ • પવિત્ર માહાત્મ્ય ૩૦ અધ્યાય શિવ પુરાણ અને સ્કંદ પુરાણ

સંપૂર્ણ ૩૦ અધ્યાય અને શ્રાવણ વ્રત કથા

શ્રાવણ માહાત્મ્ય એ ભગવાન શિવ દ્વારા સનત્કુમારને કહેવાયેલી અને નૈમિષારણ્યમાં સૂતજી દ્વારા ઋષિઓને સંભળાવાયેલી પવિત્ર કથા છે. ત્રીસ અધ્યાયોમાં શ્રાવણ સોમવાર વ્રત, મંગળા ગૌરી, સ્વર્ણ ગૌરી, નાગ પંચમી, જન્માષ્ટમી અને શ્રાવણના પ્રત્યેક પવિત્ર વ્રત-નિયમોનું વિગતવાર વર્ણન છે.

ઇષ્ટદેવ

ભગવાન શિવ (મહાદેવ)

કુલ અધ્યાય

૩૦ અધ્યાય (અધ્યાય ૧ થી ૩૦)

સ્ત્રોત પુરાણ

શિવ પુરાણ, સ્કંદ પુરાણ (સનત્કુમાર સંહિતા)

માસ પરિચય

[શ્રાવણ માસ (પવિત્ર શ્રાવણ) →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-month)

## શ્રાવણ માહાત્મ્ય અધ્યાયો

સંપૂર્ણ ૩૦ અધ્યાયનું કથા પઠન અને સારાંશ

[અધ્યાય ૧ 8 મિનિટ વાંચન સૂત જીનું કથન નૈમિષારણ્યમાં શૌનકાદિ ઋષિઓએ સૂત જીને શ્રાવણ માસનું પાવન માહાત્મ્ય સંભળાવવાની વિનંતી કરી. સૂત જીએ ઉત્તમ શ્રોતાના બાર સદ્ગુણો વર્ણવ્યા અને ભગવાન શિવે સનત્કુમારને કહેલી શ્રાવણની મહિમા પ્રગટ કરી. ૩૦ માંથી અધ્યાય 1 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-1)[અધ્યાય ૨ 11 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ માસનું ધર્મ પાલન ભગવાન શિવે શ્રાવણ માસના પવિત્ર આચરણ, નિયમ અને ધર્મ પાલનનો ઉપદેશ આપ્યો—જેમાં પ્રભાતે સ્નાન, પવિત્રતા, બીલીપત્રથી શિવપૂજન, ઇન્દ્રિય સંયમ અને સાત્વિક દિનચર્યાનું વિધાન છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 2 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-2)[અધ્યાય ૩ 11 મિનિટ વાંચન નક્ત વ્રત (રાત્રિ ભોજન વ્રત) શ્રાવણ માસમાં નક્ત વ્રત (સૂર્યાસ્ત કે તારા દર્શન પછી એક સમય ભોજન)નો અપરંપાર મહિમા. ભગવાન શિવે આ વ્રતની વિધિ, નિયમ અને પાપમુક્તિના અલૌકિક ફળનું વર્ણન કર્યું. ૩૦ માંથી અધ્યાય 3 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-3)[અધ્યાય ૪ 12 મિનિટ વાંચન ધારણ-પારણ વ્રત ધારણ-પારણ વ્રતનું પાવન વિધાન, જેમાં આખા શ્રાવણ માસ દરમિયાન એક દિવસ સંપૂર્ણ ઉપવાસ અને બીજા દિવસે ભોજન કરાય છે. આ તપશ્ચર્યા દેહ અને આત્મા બંનેને પરમ પવિત્ર બનાવે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 4 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-4)[અધ્યાય ૫ 12 મિનિટ વાંચન કોટિલિંગ માહાત્મ્ય અને રવિવાર વ્રત કોટિલિંગ પૂજનનું માહાત્મ્ય તથા શ્રાવણના પવિત્ર રવિવાર વ્રતની કથા. ભગવાન સૂર્ય નારાયણ અને શિવની આરાધનાથી દરિદ્રતા, રોગ અને કષ્ટ દૂર થઈને ઐશ્વર્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 5 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-5)[અધ્યાય ૬ 7 મિનિટ વાંચન સોમવાર વ્રત કથા (શ્રાવણ સોમવાર) Lord Shiva explains why Monday is dear to him and gives the rule of the Monday vrata of Shravana: evening worship with white flowers, the nakta meal, and the udyapana with golden images of Shiva and Parvati seated on a bull. ૩૦ માંથી અધ્યાય 6 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-6)[અધ્યાય ૭ 17 મિનિટ વાંચન મંગળવાર વ્રત કથા (મંગળા ગૌરી) માતા મંગળા ગૌરીને સમર્પિત શ્રાવણ મંગળવાર વ્રત. નવવિવાહિત અને સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ અખંડ સૌભાગ્ય, સંતાન સુખ અને પરિવારના રક્ષણ માટે આ વ્રતનું પાલન કરે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 7 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-7)[અધ્યાય ૮ 10 મિનિટ વાંચન બુધવાર અને ગુરુવાર વ્રત કથા શ્રાવણ માસમાં બુધવાર અને ગુરુવારના વ્રતના નિયમ, કથા અને ફળ—જે ભગવાન બુધ, શ્રીહરિ વિષ્ણુ અને દેવગુરુ બૃહસ્પતિની કૃપાથી વિદ્યા, બુદ્ધિ અને ધનની વૃદ્ધિ કરે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 8 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-8)[અધ્યાય ૯ 13 મિનિટ વાંચન શુક્રવાર વ્રત કથા (જીવંતિકા પૂજન) The Friday vrata of the goddess Jivantika, told through Queen Sukeshi, the priest's son Priyavrata, a pilgrimage to Gaya and the talk of the goddesses Shashthi and Jivantika, which shows how the vrata protects a mother's child. ૩૦ માંથી અધ્યાય 9 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-9)[અધ્યાય ૧૦ 8 મિનિટ વાંચન શનિવાર વ્રત કથા (હનુમાન, નૃસિંહ અને શનિ) શ્રાવણ શનિવારનું પાવન વ્રત, જેમાં શનિદેવ, નૃસિંહ ભગવાન અને હનુમાનજીની આરાધના કરાય છે. આ વ્રત શનિની સાડાસાતી, ઢૈય્યા અને ગ્રહપીડામાંથી મુક્તિ અપાવે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 10 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-10)[અધ્યાય ૧૧ 7 મિનિટ વાંચન તિથિ માહાત્મ્ય (પડવો અને બીજ વ્રત) The tithi Mahatmya begins: the Rotaka vrata when the pratipada of Shravana falls on a Monday, and the Audumbara vrata of dvitiya, kept with the udumbara tree for wealth and sons. ૩૦ માંથી અધ્યાય 11 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-11)[અધ્યાય ૧૨ 11 મિનિટ વાંચન તૃતીયા વ્રત શુક્લ પક્ષ The Swarna Gauri vrata of the bright tritiya of Shravana: its method and udyapana, and the story of King Chandraprabha and his two queens, one of whom broke the sacred thread. ૩૦ માંથી અધ્યાય 12 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-12)[અધ્યાય ૧૩ 6 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ સુદ ચોથ વ્રત (ગણેશ પૂજન) The Durga Ganapati vrata of the bright chaturthi of Shravana: worship of a golden image of Ganesha with the five leaves, the prayers and mantras, and the udyapana. ૩૦ માંથી અધ્યાય 13 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-13)[અધ્યાય ૧૪ 6 મિનિટ વાંચન નાગ પંચમી વ્રત અને સર્પ પૂજન શ્રાવણ સુદ પાંચમનો પાવન પર્વ નાગ પંચમી. અનંત, વાસુકી આદિ નાગ દેવતાઓનું દૂધથી પૂજન કરવાથી સર્પદોષ, વિષ ભય અને કાલસર્પ પીડામાંથી મુક્તિ મળે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 14 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-14)[અધ્યાય ૧૫ 11 મિનિટ વાંચન સુપોદન વ્રત (શ્રાવણ છઠ) The Supodana vrata of the bright shashthi, with the story of King Rohita's short-lived son Shivadatta, brought back to life through a young girl's faith in Shiva and Parvati. ૩૦ માંથી અધ્યાય 15 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-15)[અધ્યાય ૧૬ 10 મિનિટ વાંચન શીતળા સાતમ વ્રત The Shitala Saptami vrata of the bright saptami: worship of the water deities with curd, rice and cucumber, and the story of a step-well, a family and the sons restored to their mother Sushila. ૩૦ માંથી અધ્યાય 16 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-16)[અધ્યાય ૧૭ 9 મિનિટ વાંચન પવિત્રારોપણ વિધિ The pavitra-ropana of the Devi on the bright ashtami: how the pavitra is made, who may do it and what it gives, and the worship of Kumari on the navami of both halves. ૩૦ માંથી અધ્યાય 17 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-17)[અધ્યાય ૧૮ 7 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ સુદ દશમ માહાત્મ્ય The Asha-dashami vrata of the bright dashami: worship of the ten directions with their mantras, the udyapana at the year's end, and its fruit for kings, farmers, traders and women. ૩૦ માંથી અધ્યાય 18 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-18)[અધ્યાય ૧૯ 9 મિનિટ વાંચન એકાદશી અને દ્વાદશી વ્રત The ekadashi vrata of both halves of Shravana, kept for Lord Shridhara, and the pavitra-ropana of Vishnu on dvadashi: who may do it, the prayers and the release of the pavitra. ૩૦ માંથી અધ્યાય 19 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-19)[અધ્યાય ૨૦ 5 મિનિટ વાંચન તેરસ અને ચૌદશ વ્રત (પ્રદોષ વ્રત) The worship of Kamadeva on the bright trayodashi with its offerings and betel, and the pavitra-ropana for Shiva on chaturdashi when it could not be done on ashtami. ૩૦ માંથી અધ્યાય 20 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-20)[અધ્યાય ૨૧ 9 મિનિટ વાંચન શ્રાવણી પૂનમ વ્રત અને રક્ષાબંધન શ્રાવણ પૂનમનો પરમ પાવન પર્વ—ઉપાકર્મ (જનોઈ બદલવી), રક્ષાબંધન અને નાળિયેરી પૂનમ. દાન, સ્નાન અને પિતૃતર્પણથી અક્ષય પુણ્ય મળે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 21 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-21)[અધ્યાય ૨૨ 10 મિનિટ વાંચન સંકટહરણ વ્રત The Sankata Harana vrata of Ganesha: the resolve, worship, the twenty-one names, arghya to the Moon and the udyapana, and those who kept it, including Parvati, Agastya, Damayanti, Rukmini and Pradyumna. ૩૦ માંથી અધ્યાય 22 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-22)[અધ્યાય ૨૩ 7 મિનિટ વાંચન શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી વ્રત શ્રાવણ વદ આઠમની મધ્યરાત્રિએ રોહિણી નક્ષત્રમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો પ્રાગટ્ય ઉત્સવ (જન્માષ્ટમી). ઉપવાસ, રાત્રિ પૂજન અને ભજન-કીર્તનથી ભક્તિ અને મુક્તિ મળે છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 23 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-23)[અધ્યાય ૨૪ 6 મિનિટ વાંચન શ્રીકૃષ્ણ અવતાર અને રાજા મહાસેન કથા શ્રીકૃષ્ણ અવતારનો દિવ્ય મહિમા અને રાજા મહાસેનની મુક્તિની કથા. શિવ અને કૃષ્ણના અભિન્ન સ્વરૂપની ભક્તિથી પરમ શાંતિ અને ભગવત્કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. ૩૦ માંથી અધ્યાય 24 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-24)[અધ્યાય ૨૫ 3 મિનિટ વાંચન પીઠોરા વ્રત (સંતતિ રક્ષણ) The Pithora vrata of the new moon of Shravana: drawing the things of the world on a wall around Shiva and Parvati, its worship and udyapana, and the promise that what is drawn is obtained. ૩૦ માંથી અધ્યાય 25 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-25)[અધ્યાય ૨૬ 7 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ માસની અમાસ The Pola vrata of the bulls, told through Nandi's boon after he killed the daitya Andhaka, and the rules for gathering kusha (darbha) on the new moon of Shravana. ૩૦ માંથી અધ્યાય 26 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-26)[અધ્યાય ૨૭ 8 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ માસના અન્ય સત્કાર્યો Other duties of Shravana: when the rivers are called rajasvala and when to bathe in them, the remedy if a cow calves at the Simha sankranti, the gifts of the month, and the worship of Vyasa. ૩૦ માંથી અધ્યાય 27 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-27)[અધ્યાય ૨૮ 6 મિનિટ વાંચન અગસ્ત્ય અર્ધ્ય વિધિ The Agastya arghya: the image of the sage with Lopamudra, the seven nights of arghya before his rising, the mantras and homa, and the fruit for each varna. ૩૦ માંથી અધ્યાય 28 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-28)[અધ્યાય ૨૯ 10 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ વ્રતોનું ઉદ્યાપન The decision of times for the works of Shravana: which tithi to take for each vrata, the rules of vedha (piercing), and the times for upakarma, Raksha Bandhan, Janmashtami and the sankrantis. ૩૦ માંથી અધ્યાય 29 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-29)[અધ્યાય ૩૦ 8 મિનિટ વાંચન શ્રાવણ માહાત્મ્ય સંક્ષિપ્ત ફળશ્રુતિ The close of the Shravana Mahatmya: Sati's observance of the month, the wearing of ash and rudraksha, a table of contents of all the chapters in order, and the fruit of hearing the book. ૩૦ માંથી અધ્યાય 30 કથા વાંચો →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-30)

## શ્રાવણ માસના અન્ય મુખ્ય વ્રતો અને તહેવારો

[શ્રાવણ માસ (સંપૂર્ણ વિગતો) →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-month)[શિવ સોમવાર વ્રત કથા →](https://www.hinducalendar.today/gu/vrat-katha/weekdays/somavara/shiva-somavara-vrat-katha)[શ્રાવણ શિવરાત્રિ મુહૂર્ત →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/sawan/sawan-shivaratri-date-time)[મંગળા ગૌરી વ્રત કથા →](https://www.hinducalendar.today/gu/vrat-katha/mangala-gauri/mangala-gauri-vrat-katha)[નાગ પંચમી પૂજા વિધિ →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/nag-panchami/nag-panchami-date-time)[રક્ષાબંધન મુહૂર્ત →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/rakhi/info/rakhi)