# અધ્યાય ૨૩: શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી વ્રત

> અધ્યાય ૨૩ - શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી વ્રત. The celebration of Lord Krishna’s divine advent at midnight on Shravana Krishna Ashtami in Rohini Nakshatra. Fasting, midnight puja, and singing praises of the Supreme Lord.

Source: https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya-chapter-23

[← બધા ૩૦ અધ્યાય (સૂચિ)](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-mahatmya/shravana-mahatmya)

## અધ્યાય વિહંગાવલોકન

અધ્યાય

અધ્યાય ૨૩

વિષય

શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી વ્રત

સ્ત્રોત

શિવ પુરાણ, સ્કંદ પુરાણ (સનત્કુમાર સંહિતા)

વક્તા

સૂત જી (શૌનક ઋષિઓને)

માસ

શ્રાવણ માસ (પવિત્ર શ્રાવણ)

## અધ્યાય ૨૩: સંપૂર્ણ પાવન કથા

5 અનુચ્છેદ

ભગવાન શંકર સનત્કુમાર સે બોલે, "શ્રાવણ માસ કી કૃષ્ણ પક્ષ કી અષ્ટમી કે દિન વૃષ રાશિ કે ચન્દ્રમા મેં અર્ધ રાત્રિ કે સમય, ઇસ યોગ કે આને પર દેવકી કે ગર્ભ સે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ કા જન્મ હુઆ થા પરન્તુ સિંહ રાશિ કે સૂર્ય આને પર ઇસ મહોત્સવ કો મનાના ચાહિયે। અષ્ટમી તિથિ સે પહલે સપ્તમી કે દિન દાતુન કરકે અલ્પ ભોજન કરના ચાહિએ। રાત કો જિતેન્દ્રિય હોકર સો જાના ચાહિયે। પ્રાતઃ હોને પર ઉપવાસ નિયમ કરેં। કેવલ ઉપવાસ દ્વારા શ્રી કૃષ્ણજન્માષ્ટમી કા પવિત્ર દિન વ્યતીત કરના ચાહિયે। કેવલ ઉપવાસ કરને સે હી મનુષ્ય કો સાત જન્મ કે કિયે પાપોં સે છુટકારા મિલ જાતા હૈ। અષ્ટમી કે દિન તિલોં કે સાથ નદી મેં સ્નાન કરના ચાહિયે। શોભન સ્થાન મેં દેવકી કે સૂતિકા ઘર કો બનાકર ઉસે નાના પ્રકાર કે રંગોં કે કપડ़ોં સે કલશ તથા ફલોં સે સજાના ચાહિયે। દીપમાલા, પુષ્પ, ચન્દન, અગરબત્તી તથા ધૂપબત્તી જલાકર વહાઁ ગોકુલ કે કૃષ્ણ ચરિત્ર કા વર્ણન કરેં। વાદ્યશબ્દ, નૃત્યગાન આદિ સે ઉસ દિન કો મનાયેં। સોલહ ઉપચાર દ્વારા દેવકી મંત્ર સે દેવકી કી પૂજા કરેં। સતત વેણુ-વીણા-નિનાદ સહિત ગાયન આદિ સે કિન્નરોં દ્વારા સ્તુતિ કી જાતી હુઈ તથા શ્રૃંગાર, દર્પણ, દૂર્વા, દધિ, કલશ ધારણ કિયે કિન્નરોં સે સેવિત અપને નિવાસ સ્થાન પર ખૂબ પ્રસન્ન મુખ, દેવમાતા દેવકી કૃષ્ણ કે સહિત વસુદેવ કે સાથ ચારપાઈ પર લેટી હુઈ દિખાની ચાહિયે। સબ પાપ નાશાર્થ આદિ મેં 'પ્રણવ' તથા અન્ત મેં 'નમઃ' જોડ़કર ચતુર્થ્યન્ત યુક્ત અલગ- અલગ નામ કીર્તન પૂજા કરની ચાહિયે। દેવકી, વસુદેવ, બલદેવ, નન્દ, યશોદા કી અલગ-અલગ પૂજા કરની ચાહિયે। ચન્દ્રમા કે નિકલને પર શ્રીહરિ કા સ્મરણ કર ચન્દ્રમા કો અર્ઘ્ય દેકર કહના ચાહિયે, "હે રોહિણીકાંત! આપ મેરે અર્ઘ્ય કો સ્વીકાર કરેં।"

શ્રી કૃષ્ણ અષ્ટમી કા વ્રત એક કરોડ़ એકાદશી કે વ્રતોં કે તુલ્ય હોતા હૈ। ઇસ પ્રકાર રાત કો પૂજા કરકે નવમી કો પ્રાતઃકાલ દેવી ભગવતી વિન્ધ્યવાસિની કા કૃષ્ણ તુલ્ય મહોત્સવ કરના ચાહિયે। બ્રાહ્મણોં કો ભોજન કરાકર દક્ષિણા દેકર કહના ચાહિયે, "ભગવાન વાસુદેવ મુઝપર પ્રસન્ન હોં, મૈં આપકો નમસ્કાર કરતા હૂઁ।"

જો દેવી તથા ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ કા પ્રતિવર્ષ મહોત્સવ કરતા હૈ વહ ઉપરોક્ત ફલ પ્રાપ્ત કરને કે સાથ-સાથ આરોગ્ય તથા અતુલનીય સૌભાગ્ય ભી પ્રાપ્ત કરતા હૈ। અન્ત મેં બૈકુણ્ઠ કો જાતા હૈ।

ઉદ્યાપન વિધિ : ઉદ્યાપન કિસી શુભ દિન સવિધિ કરના ચાહિયે। પ્રાતઃકાલ સંધ્યા આદિ કરકે બ્રાહ્મણોં સે સ્વસ્તિવાચન કરવાકર ઋષિઓં કી પૂજા કરની ચાહિયે। સ્વર્ણ કી ભગવાન કૃષ્ણ કી પ્રતિમા બનવાની ચાહિયે। મણ્ડપ મેં બ્રહ્માદિ દેવતાઓં કી સ્થાપના કરની ચાહિયે। ઉસપર તાઁબે યા મિટ્ટી કા કલશ રખકર ઉસમેં રજત યા બાંસ કા પાત્ર રખના ચાહિયે। કપડ़ે સે ઢક કર સાધક ઉસ પર કૃષ્ણ કન્હૈયા કી વૈદિક યા તાંત્રિક મંત્રોં દ્વારા ષોડ્શોપચાર દ્વારા પૂજા કરની ચાહિયે। શંખ મેં ગંગાજલ, ફલ, ફૂલ, ચન્દન રખકર, નારિકેલ ફલ યુક્ત કર ભૂમિ પર ઘુટને ટેકકર કહના ચાહિયે, "હે ગોવિન્દ! આપકા અવતાર કંસ કે વધ કે લિએ તથા ભૂમિ કા ભાર કમ કરને કે લિએ હુઆ હૈ। કૌરવોં કે નાશ તથા દૈત્યોં કે વિનાશ કે લિએ આપકા અવતાર હુઆ હૈ। આપ મેરે ઇસ અર્ઘ્ય કો સ્વીકાર કરેં। હે પ્રભુ! વાસુદેવાત્મજ! આપકો મેરા નમસ્કાર હૈ। આપ ઇસ ભવસાગર સે મેરી રક્ષા કરેં। ઇસ પ્રકાર પ્રાર્થના કરને કે પશ્ચાત્ રાત્રિ જાગરણ કરના ચાહિયે।"

અગલે દિન જનાર્દન કી પૂજા કરકે મૂલ મંત્ર દ્વારા પાયસ, તિલ તથા શુદ્ધ ઘી સે એક સૌ આઠ બાર હોમ કરકે આહુતિ દેની ચાહિયે। 'ઇદં વિષ્ણુઃ' મંત્ર સે હોમ કરેં। વ્રત કી સમાપ્તિ પર એક કપિલા ગાય કા દાન કરના ચાહિયે। આઠ બ્રાહ્મણોં કો ભોજન કરાકર દક્ષિણા તથા જલ સે ભરે આઠ ઘડ़ે દાન કરને ચાહિયે। ઇસ પ્રકાર ઉદ્યાપન કરને સે મનુષ્ય ઉસી સમય પાપ સે રહિત હો જાતા હૈ।

॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે શ્રાવણમાહાત્મ્યે અધ્યાય ૨૩ સંપૂર્ણમ્ ॥

## શ્રાવણ માસના અન્ય મુખ્ય વ્રતો અને તહેવારો

[શ્રાવણ માસ (સંપૂર્ણ વિગતો) →](https://www.hinducalendar.today/gu/panchang/lunar-month/shravana/shravana-month)[શિવ સોમવાર વ્રત કથા →](https://www.hinducalendar.today/gu/vrat-katha/weekdays/somavara/shiva-somavara-vrat-katha)[શ્રાવણ શિવરાત્રિ મુહૂર્ત →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/sawan/sawan-shivaratri-date-time)[મંગળા ગૌરી વ્રત કથા →](https://www.hinducalendar.today/gu/vrat-katha/mangala-gauri/mangala-gauri-vrat-katha)[નાગ પંચમી પૂજા વિધિ →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/nag-panchami/nag-panchami-date-time)[રક્ષાબંધન મુહૂર્ત →](https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/rakhi/info/rakhi)