# ઉત્થાન એકાદશી 2026: તારીખ અને મહત્ત્વ

> ઉત્થાન એકાદશી 2026: હિંદુ પંચાંગમાં તારીખો, સમય અને પરંપરાગત મહત્ત્વ જાણો. તહેવારનાં વ્રત, પૂજા અને વિધિઓની માહિતી જુઓ.

Source: https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/utthana-ekadashi

## મહત્વ અને આધ્યાત્મિક રહસ્ય

આધ્યાત્મિક મહત્વ, તત્વજ્ઞાન અને સનાતન મૂલ્યો

મહત્વ અને આધ્યાત્મિક રહસ્ય

ઉત્થાન એકાદશી ભગવાન શ્રી હરિ વિષ્ણુની પરમ પવિત્ર તિથિ છે. પદ્મ પુરાણમાં એકાદશીને સર્વ વ્રતોમાં સર્વોત્તમ ગણાવવામાં આવી છે. આ દિવસે અનાજનો ત્યાગ કરી ફળાહાર વ્રત રાખવામાં આવે છે. ભક્તો તુલસીપત્ર, પીળા પુષ્પો અને પંચામૃતથી વિષ્ણુ ભગવાનનું પૂજન કરે છે અને વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરે છે.

આધ્યાત્મિક મહત્વ, તત્વજ્ઞાન અને સનાતન મૂલ્યો

ઉત્થાન એકાદશી નું આધ્યાત્મિક મહત્વ: ૧. પાપમુક્તિ: સમસ્ત જન્મોના પાપોનું નિવારણ થાય છે. ૨. ઇન્દ્રિય સંયમ: ઉપવાસથી શરીર અને મનની શુદ્ધિ થાય છે. ૩. મોક્ષ પ્રાપ્તિ: ભગવાન વિષ્ણુના પરમ ધામની પ્રાપ્તિ થાય છે.

## પૌરાણિક કથા અને પ્રસંગ

શાસ્ત્રો અને ઇતિહાસમાં વર્ણવેલ પવિત્ર સંદર્ભ

કથા સાર (મુખ્ય પ્રસંગ)

“પદ્મ પુરાણ અનુસાર, મુર નામના દાનવનો વધ કરવા માટે ભગવાન વિષ્ણુના દેહમાંથી એક દિવ્ય કન્યા પ્રગટ થઈ. પ્રભુએ તેને 'એકાદશી' નામ આપ્યું અને વરદાન આપ્યું કે આ દિવસે વ્રત રાખનાર સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત થશે.”

પદ્મ પુરાણ અનુસાર, મુર નામના દાનવનો વધ કરવા માટે ભગવાન વિષ્ણુના દેહમાંથી એક દિવ્ય કન્યા પ્રગટ થઈ. પ્રભુએ તેને 'એકાદશી' નામ આપ્યું અને વરદાન આપ્યું કે આ દિવસે વ્રત રાખનાર સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત થશે.

## મુખ્ય વિધિ અને અનુષ્ઠાન

પગલે-પગલે પૂજા વિધિ અને આચરણ

1. ૧ પગલું ૧ અનાજ, ચોખા, કઠોળ અને મીઠાનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરવો.
2. ૨ પગલું ૨ સવારે સ્નાન કરી પીળા વસ્ત્રો પહેરી વિષ્ણુ ભગવાનનું ધ્યાન ધરવું.
3. ૩ પગલું ૩ શ્રી હરિને તુલસીપત્ર, પીળા ફૂલ અને પંચામૃત અર્પણ કરવા.
4. ૪ પગલું ૪ "ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય" મંત્ર અને વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરવો.
5. ૫ પગલું ૫ રાત્રે ભજન-કીર્તન સાથે જાગરણ કરવું.
6. ૬ પગલું ૬ બારસ (દ્વાદશી) ની સવારે શુભ મુહૂર્તમાં પારણા કરવા.

## પ્રધાન દેવતા અને પવિત્ર મંત્રો

ભગવાન શ્રી હરિ વિષ્ણુ (નારાયણ / વાસુદેવ) • કલ્યાણકારી વૈદિક અને પૌરાણિક મંત્રોનો સંગ્રહ

૧

#### દ્વાદશાક્ષર મહામંત્ર

ॐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય ॥

ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય ॥

ભાવાર્થ

સર્વવ્યાપી પરમાત્મા ભગવાન વાસુદેવને મારા સાષ્ટાંગ પ્રણામ.

108 જપ પવિત્ર મંત્ર

## પરંપરાગત ભોગ અને પ્રસાદ

શુદ્ધ ભક્તિ અને ભાવથી અર્પિત પવિત્ર વાનગીઓ

🍯 તુલસીપત્ર

🍯 માખણ-સાકર

🍯 પંચામૃત

🍯 ઋતુફળો (કેળા, સફરજન)

🍯 રાજગરા/શિંગોડાનો શીરો

## પ્રામાણિક શાસ્ત્રો અને સંદર્ભ

✦ પદ્મ પુરાણ (એકાદશી માહાત્મ્ય)

✦ શ્રીમદ્ભાગવત પુરાણ

✦ વિષ્ણુ સહસ્રનામ

## વ્રતના નિયમો અને પારણા વિધિ

✓ ચોખા, અનાજ અને કઠોળનો સંપૂર્ણ નિષેધ.

✓ ફળાહાર (દૂધ, ફળ, સાબુદાણા) લઈ શકાય.

✓ દ્વાદશીના દિવસે યોગ્ય સમયે જ પારણા કરવા.