# સંકષ્ટ ચતુર્થી 2026: તારીખ અને મહત્ત્વ

> સંકષ્ટ ચતુર્થી 2026: હિંદુ પંચાંગમાં તારીખો, સમય અને પરંપરાગત મહત્ત્વ જાણો. તહેવારનાં વ્રત, પૂજા અને વિધિઓની માહિતી જુઓ.

Source: https://www.hinducalendar.today/gu/festivals/sankashti-chaturthi

## મહત્વ અને આધ્યાત્મિક રહસ્ય

આધ્યાત્મિક મહત્વ, તત્વજ્ઞાન અને સનાતન મૂલ્યો

મહત્વ અને આધ્યાત્મિક રહસ્ય

સંકષ્ટ ચતુર્થી (સંકટ ચોથ) દર મહિને કૃષ્ણ પક્ષની ચોથ તિથિએ ઊજવાય છે. આ પવિત્ર દિવસ પ્રથમ પૂજ્ય ભગવાન શ્રી ગણેશજીની ઉપાસનાનો છે. ભક્તો જીવનના સર્વ સંકટો અને વિઘ્નોના નિવારણ માટે દિવસભર ઉપવાસ રાખે છે. આ વ્રતમાં રાત્રે ચંદ્ર દર્શન કરી ચંદ્રદેવને અર્ઘ્ય આપ્યા પછી જ ગણેશજીની આરતી કરી પારણા કરવાનો વિશેષ મહિમા છે.

આધ્યાત્મિક મહત્વ, તત્વજ્ઞાન અને સનાતન મૂલ્યો

સર્વ કષ્ટો અને અડચણોનું નિવારણ, વેપાર-રોજગારમાં સફળતા, સદ્બુદ્ધિ અને પરિવારમાં સુખ-શાંતિની પ્રાપ્તિ.

## પૌરાણિક કથા અને પ્રસંગ

શાસ્ત્રો અને ઇતિહાસમાં વર્ણવેલ પવિત્ર સંદર્ભ

કથા સાર (મુખ્ય પ્રસંગ)

“ગણેશ પુરાણ અનુસાર, જ્યારે ઋષિમુનિઓ કે રાજાઓ મહાસંકટમાં ઘેરાયા હતા, ત્યારે તેમણે સંકષ્ટ ચતુર્થી વ્રત કરી વિઘ્નહર્તા ગણેશજીની કૃપાથી સંકટોમાંથી મુક્તિ મેળવી હતી.”

ગણેશ પુરાણ અને મુદ્ગલ પુરાણમાં સંકષ્ટ ચતુર્થીનું માહાત્મ્ય વર્ણવતાં કહેવાયું છે કે શ્રદ્ધાપૂર્વક ૨૧ ધરો (દૂર્વા) અર્પણ કરીને આ વ્રત કરવાથી અશક્ય કાર્યો પણ શક્ય બની જાય છે અને ઘરમાં લક્ષ્મીજીનો સ્થાયી વાસ થાય છે.

[સંપૂર્ણ કથા વાંચો](https://www.hinducalendar.today/gu/vrat-katha/sankashti/sankashti-chaturthi-vrat-katha)

## મુખ્ય વિધિ અને અનુષ્ઠાન

પગલે-પગલે પૂજા વિધિ અને આચરણ

1. ૧ પગલું ૧ સવારે સ્નાન કરી ઉપવાસનો સંકલ્પ કરવો
2. ૨ પગલું ૨ ગણેશજીને ૨૧ દૂર્વા, સિંદૂર અને મોદક અર્પણ કરવા
3. ૩ પગલું ૩ ગણપતિ અથર્વશીર્ષ અને સંકટનાશન સ્તોત્રનો પાઠ કરવો
4. ૪ પગલું ૪ રાત્રે સ્થાનિક ચંદ્રોદયના સમયે ચંદ્ર દર્શન કરવું
5. ૫ પગલું ૫ તાંબાના લોટામાં જળ-દૂધ લઈ ચંદ્રને અર્ઘ્ય આપવું
6. ૬ પગલું ૬ ગણેશજીની આરતી કરી મોદકના પ્રસાદથી પારણા કરવા

## પ્રધાન દેવતા અને પવિત્ર મંત્રો

ભગવાન શ્રી ગણેશ (સંકટહર્તા ગણપતિ) • કલ્યાણકારી વૈદિક અને પૌરાણિક મંત્રોનો સંગ્રહ

૧

#### ગણેશ મહામંત્ર

ॐ गं गणपतये नमः ॥

ૐ ગં ગણપતયે નમઃ ॥

ભાવાર્થ: વિઘ્નહર્તા ભગવાન શ્રી ગણેશને મારા સાષ્ટાંગ પ્રણામ.

૨

#### સંકટનાશન ગણેશ સ્તોત્ર

પ્રણમ્ય શિરસા દેવં ગૌરીપુત્રં વિનાયકમ્ । ભક્તાવાસં સ્મરેન્નિત્યમાયુઃકામાર્થસિદ્ધયે ॥

પ્રણમ્ય શિરસા દેવં ગૌરીપુત્રં વિનાયકમ્ । ભક્તાવાસં સ્મરેન્નિત્યમાયુઃકામાર્થસિદ્ધયે ॥

ભાવાર્થ: માતા ગૌરીના પુત્ર વિનાયકને મસ્તક નમાવીને દીર્ઘાયુષ્ય અને સુખ માટે નિત્ય સ્મરણ કરવું.

[વધુ મંત્રો](https://www.hinducalendar.today/gu/vedic-mantra/gods/lord-ganesha/ganesha-mantras)

## પરંપરાગત ભોગ અને પ્રસાદ

શુદ્ધ ભક્તિ અને ભાવથી અર્પિત પવિત્ર વાનગીઓ

🍯 મોદક (ઉકડીના / તળેલા)

🍯 તલના લાડુ

🍯 ૨૧ દૂર્વા (ધરો)

🍯 તાજું નાળિયેર અને કેળાં

🍯 પંચામૃત

## પ્રામાણિક શાસ્ત્રો અને સંદર્ભ

✦ શ્રી ગણેશ પુરાણ

✦ મુદ્ગલ પુરાણ

✦ શ્રી ગણપતિ અથર્વશીર્ષ

## વ્રતના નિયમો અને પારણા વિધિ

✓ દિવસભર ઉપવાસ રાખવો; ફળાહાર (દૂધ, ફળ, સાબુદાણા) લઈ શકાય.

✓ અનાજ અને તામસિક ભોજન વર્જિત છે.

✓ રાત્રે ચંદ્ર દર્શન કરી અર્ઘ્ય આપ્યા પછી જ પારણા કરવા.